Greenspan is bezorgd over banken in de VS

NEW YORK, 14 sept. Alan Greenspan, de voorzitter van de Amerikaanse centrale bank, heeft zich gisteren geschaard in het koor van overheidsdienaren die in toenemende mate bezorgd zijn over de gezondheid van de Amerikaanse banken. 'Het lijkt duidelijk dat het verzekeringssysteem (voor de banken, red.) waarschijnlijk voor onbepaalde tijd onder druk zal staan,' zei Greenspan voor de Bankcommissie van het Huis van Afgevaardigden.

'De druk zal toenemen als de onroerend-goedmarkt verder verzwakt of als een recessie plaatsvindt in de algehele economie.' De koersen van aandelen, de dollar en obligaties daalden scherp na de woorden van Greenspan, wiens opmerkingen altijd extra gewicht hebben door zijn functie en de voorzichtigheid waarmee hij zijn woorden kiest. De Dow Jones, voornaamste koersindex, daalde 43,07 punt tot 2582,67. De dollar was aan het eind van de handel in New York 2,4 pfennig lager op 1,5680 D-mark. Onroerend goed is de belangrijkste sector van de Amerikaanse economie voor banken, en op dit moment een van de zwakste. Dat, gekoppeld aan de zwakte van de algehele economie van het land, maakt de toestand van veel banken precair.

Op dinsdag zei het Congressional Accounting Office, de rekenkamer van het Congres, dat alleen al in de resterende vier maanden van dit jaar 20 banken failliet zouden gaan. Vijftien banken zijn in de eerste acht maanden al failliet gegaan. Dat waren vooral kleinere banken: hun totale activa bedroegen maar 45,1 miljard dollar. Totaal tweehonderd banken staan op een speciale lijst voor toezicht door de overheid.

De voorzitter van de Federal Deposit Insurance Corporation (FDIC), het verzekeringsfonds waaraan Greenspan refereerde, heeft gezegd dat het fonds dit jaar twee miljard dollar kan verliezen door het hoge aantal faillissementen. Dat fonds dient om rekeningen te garanderen, tot 100.000 dollar per rekeninghouder en wordt onderhouden door premies van banken. Lange tijd groeide het reservefonds, maar de laatste jaren betaalt het fonds meer uit dan het ontvangt. De FDIC heeft nu 13,2 miljard dollar, tegen 18,3 miljard twee jaar geleden. Als de voorspelling van de FDIC klopt is het fonds eind dit jaar 11,2 miljard dollar groot.

Tot nu toe zijn alleen kleinere banken over de kop gegaan, vooral door de daling van onroerend goed waarden. Maar er bestaat een breed vermoeden dat vooral de grotere banken kwetsbaar zijn. Dan Brumbaugh van Stanford University heeft bijvoorbeeld gezegd dat de meeste van de tien grootste banken van de VS 'realistisch gesproken bijna insolvabel' zijn. De Bank of New England in Boston, een bank uit de subtop, staat al enkele maanden onder overheidstoezicht.

In de Amerikaanse financiele wereld gold tot voor kort het credo dat als een bank maar groot genoeg was, de centrale bank hem altijd zou helpen: een faillissement zou immers te veel consequenties voor de rest van de bankwereld hebben. Maar Greenspan gaf gisteren een hint dat dat misschien niet langer het uitgangspunt van de Fed is. Hij zei dat geen enkele bank ervan moet uitgaan dat omvang alleen bescherming biedt tegen de discipline van de markt.

Het Amerikaanse Congres heeft net doorgemaakt hoe bijna 700 spaarbanken onder curatele werden gesteld en de overheid bijna 250 miljard gulden kostten (147 miljard dollar volgens de laatste schattingen) en wil niet opnieuw worden beschuldigd van laksheid.

Een Afgevaardigde stelde gisteren voor dat Amerikaanse banken ook premies zouden moeten betalen voor depositos buiten het land. Dat zou eerlijker zijn tegenover Amerikaanse banken zonder dergelijke vestigingen. Greenspan zei dat dat inderdaad tot hogere inkomsten voor het verzekeringsfonds zou kunnen leiden maar waarschuwde voor de risico's: terugtrekking van fondsen uit die buitenlandse vestigingen. Dat zal de banken hinderen in het verhogen van hun kapitaal, dat als zekerheid dient voor hun stabiliteit.

Volgens Greenspan kunnen de gewone banken het beste beschermd worden door een combinatie van scherper toezicht, hogere kapitaalsratio's en toestemming voor het verstrekken van niet-bankdiensten, zoals verzekeringen.

Bovendien acht Greenspan 'enige verhoging' van de verzekeringspremies die banken betalen voor het verzekeringsfonds waarschijnijk noodzakelijk. Banken betalen nu 12 cent per 100 dollar deposito's, maar een verhoging tot 19,5 cent is al voorgesteld en min of meer geaccepteerd door de banken zelf.

Greenspan zei dat verlaging van de lange rente 'sleutel' is tot een verbetering van de onroerend goed markt, en dat een begrotingsakkoord daar weer de sleutel voor is. 'Wij hopen uiteindelijk een lagere lange rente te zien en het belangrijkste dat voor de onroerend goed markt gedaan kan worden is een begrotingsakkoord, ' aldus Greenspan.

Greenspan zei met zoveel woorden dat hij de korte rente niet zou verlagen voordat het Congres 'geloofwaardige' stappen had genomen om het financieringstekort van de overheid terug te brengen. De hoofdrolspelers in het begrotingsproces hebben zichzelf nu al zeven dagen opgesloten op Andrews Air Force Base, vlak buiten Washington, om een beslissing te forceren.

Greenspan zei herhaaldelijk dat banken meer kapitaal moeten hebben om stabieler te zijn, maar wetgeving daartoe is niet nodig en zou zelfs averechts kunnen werken. Dat zou duur zijn en zou 'verstorend kunnen werken, ' aldus Greenspan. De centrale bank, de Comptroller of the Currency en de FDIC zullen binnenkort het eens worden over nieuwe eisen voor kapitaalratio's, zei Greenspan. De Comptroller wil dat alle banken 3 procent kapitaal hebben voor 100 procent activa (leningen), terwijl de Fed en de FDIC pleiten voor 3 procent voor de sterkste banken en hogere percentages voor zwakkere banken.

    • Michiel Bicker Caarten