Sovjet-reis Kamerleden levert weinig resultaten op

MOSKOU, 13 sept. - De reis die de fractieleiders uit de Tweede Kamer afgelopen week door de Sovjet Unie hebben gemaakt, heeft geen concrete resultaten opgeleverd. De politieke en juridische omstandigheden in de Sovjet Unie moeten in hun ogen nog uitkristalliseren. Zolang de richting van het beleid van de autoriteiten in de Sovjet Unie niet vast ligt en de uitvoering ervan al helemaal ongewis is, is het volgens de delegatie bijna onmogelijk plannen te maken. 'Maar we zouden er onjuist aan doen het proces van hervormingen niet serieus te nemen. Anders zou er een terugval kunnen dreigen, zoals we wel meer hebben gezien', aldus Tweede Kamervoorzitter Deetman vanmorgen op een persconferentie in Moskou. PvdA-fractieleider Woltgens pleitte daarom voor extra Westerse hulp in de vorm van consumtpiegoederen. 'Om puur politieke redenen hebben wij er belang bij dat deze overgangsperiode naar een markteconomie niet leidt tot een gigantische instorting van het consumptiepeil en de bevolking alleen nog maar terug verlangt naar de oude situatie', zei Woltgens. VVD-leider Bolkestein daarentegen trok uit het gebrek aan 'helderheid' juist de conclusie dat de Nederlandse overheid het zich niet kan veroorloven investeringen van het bedrijfsleven in de Sovjet Unie via de NCM te 'herverzekeren'.

'Dat is een rationeel oordeel', voegde Bolkestein er aan toe.

De Nederlandse politici zijn vanmiddag naar huis teruggekeerd. De afgelopen week zijn ze in Moskou, Alma Ata en Leningrad geweest. In de laatste plaats hebben ze zich laten informeren over het voornemen van de stedelijke sovjet om in een vrije economische zone bij de stad een 'Nieuw Holland' te vestigen. Burgemeester Anatoli Sobtsjak komt daarvoor binnenkort naar Nederland. Vlak voor hun vertrek vanuit Moskou hadden ze nog gesprekken met Boris Jeltsin, de 'president' van Rusland, en Aleksandr Jakovlev, tot deze zomer tweede man in de partijhierarchie en nu als lid van de presidentiele raad een der naast medewerkers van president Gorbatsjov. De meeste Nederlandse parlementariers zeiden er door hun reis niet optimistischer op te zijn geworden. Alleen mevrouw Beckers (Groen Links) liet optimisme prevaleren omdat ze vooruitgang zag vergeleken bij vorgaande reizen. 'Ik dacht voordat ik hier kwam dat ze wel meer konden dan mensen op de maan zetten. Maar de schaarste heerst werkelijk overal', aldus CDA-fractieleider Brinkman. Woltgens voelde zich 'verpletterd door de alledaagsheid' van de problemen. Zijn D66-collega Van Mierlo sprak van een 'psychologisch' probleem. Maar 'politici hebben minder dan andere het recht om somber te zijn. Want dan krijgt uitzichtloosheid een stigma'.