'Jammer dat de meeste telexen naar Bagdad in code zijn'

VLAARDINGEN, 13 sept. 'Volgens de resolutie zul je altijd een evenwicht moeten bewaren tussen datgene wat je wilt bereiken namelijk het laten stoppen van dat schip en de middelen die je daarbij gebruikt. Met andere woorden, een schot onder de waterlijn als een schip niet direct de gevraagde informatie geeft, zou een dergelijke evenredigheid natuurlijk te buiten gaan.'

De volledige tekst is het pronkstuk in de collectie prints van radio-luisteramateur A. van de Water (54). Naar zijn zeggen gaat het hier om communicatie per radio-telex tussen het Nederlandse ministerie van buitenlandse zaken en de ambassade in Bagdad.

Van de Water is lid van de vereniging voor radio-zendamateurs en is geregistreerd als luisterstation NL 6333. Via forse antennes op zijn etagewoning in Vlaardingen plukt hij de signalen van radiografisch en radio-telex verkeer uit de lucht. Via een decoder worden de teksten zichtbaar gemaakt op een beeldschermpje. 'Buitenlandse Zaken zit op drie kortegolffrequenties', zegt de onderhoudsmonteur over zijn hobby. 'Maar die wil ik liever niet prijsgeven.' Zeer tot verdriet van Van de Water is de meeste communicatie tussen Den Haag en Bagdad in code. In 1986 onderschepte hij berichten over een op handen zijnde aanval van Amerikaanse bommenwerpers op Tripoli. Van de Water was er trots op, maar had geen bewijzen in handen van zijn voorkennis. Sindsdien behoort ook een printer tot zijn attributen. 'Ik wilde niet versleten worden voor zo'n wazige figuur met vliegende schotelverhalen.' De luisteramateur noemt zijn hobby niet in strijd met de veiligheid. 'Ik houd me keurig aan de regels en benadeel niemand.'

Hij mag nieuws dat hij opvangt niet verkopen. En zijn hobby kan naar zijn zeggen worden verboden zodra er voor ons land sprake is van oorlogsdreiging. Bij het ministerie van buitenlandse zaken is men op de hoogte van de activiteiten van de ruim duizend Nederlandse luisteramateurs. Navraag naar de juistheid van het niet gecodeerde bericht hierboven wordt door een woordvoerder echter kortaf getorpedeerd.

Op 17 augustus, omstreeks elf uur in de ochtend, pikte Van de Water een telexbericht uit Bagdad op van correspondent Vladimir Jefremov, van het Sovjet-persbureau Tass, die melding maakte van een poging tot een staatsgreep tegen Saddam Hussein. Voor het eerst in twintig jaar luisteramateurisme zag hij er een aanleiding in een (regionale) krant informatie door te spelen.

Berichten van persbureaus, kranten, weerstations, ambassades en schepen bedekken de centraal in zijn huiskamer geplaatste kloeke tafel. Van de Water ontdekte zijn hobby toen hij zes jaar bij de marine diende. Zijn functie was matroos eerste klas, maar zijn hart trok naar de bezigheden van de marconisten. Zo vaak als maar mogelijk was bevond hij zich in de radiohut van het schip. 'Ik had ook een grote interesse in antennes.'

Dat gedragspatroon herhaalde zich toen hij daarna veertien jaar als matroos voer op koopvaardijschepen, maar zijn beroep heeft Van de Water nooit kunnen maken van zijn hobby.

Nu brengt hij al zijn vrije tijd door bij zijn luisterapparatuur. Op verzoek zoekt hij een frequentie op waar de oude morseseinen nog worden gebruikt. 'Dit is de marinebasis Norfolk in Amerika', zegt hij terloops. 'Daar hebben ze ook een speciaal huricane-centre.' Frequenties en roepnamen van stations zijn eenvoudig na te slaan in 'grote confidentiele boeken in de bibliotheken'.

Ook het vakblad van de hobbyisten RAM (Radio Amateurs Magazine) bevat lijsten met deze informatie. Voor Van de Water is deze hobby een compensatie voor zijn zeereizen in het verleden. 'Ik ontvang telegrammen van schepen waar ook ter wereld en in Riad is momenteel een station dat de Amerikaanse vliegtuigen boven Saoedie-Arabie begeleidt. Ik hou voortdurend radiocontact met het verre en het vreemde.' Heimwee? 'Zo zou u het wel kunnen brengen, ja.'