Eis tot hervorming in rooms-katholieke kerk

LEUVEN, 13 sept. Binnen de rooms-katholieke kerk moet een einde komen aan de intimidatie van kritische theologen. Vrouwen moeten worden toegelaten tot alle ambten en binnen de kerk moet een democratiseringsproces op gang komen.

Dat zijn de voornaamste eisen die de vijfhonderd deelnemers aan het congres dat in Leuven plaats heeft ter gelegenheid van het 25-jarig bestaan van het internationaal theologisch tijdschrift Concilium, in een verklaring hebben geeist. De verklaring is vanochtend met ruime meerderheid aanvaard. Het blad Concilium werd in 1965 opgericht om de geest van het Tweede Vaticaans Conmcilie levend te houden.

Vier dagen hebben de deelnemers, veelal theologen, zich gebogen over de huidige situatie binnen de rooms-katholieke kerk en de perspectieven voor de toekomst. Alom viel kritiek te beluisteren op de hierarchische structuur van de rooms-katholieke kerk, de achterstelling van de vrouw en de positie van leken. De laatsten worden, bij gebrek aan voldoende priesters, wel steeds meer betrokken bij het parochiewerk, maar zij zijn volledig uitgesloten van bestuurstaken. Wanneer het Vaticaan volhardt in zijn standpunt dat vrouwen uitgesloten moeten blijven van het ambt zal dit op den duur leiden tot een uittocht van vrouwen uit de kerk, aldus de verklaring.

In de verklaring hekelen de theologen de neiging van conservatieven in de kerk de gelovigen 'in het getto' terug te jagen en de rigide structuren van voor het Tweede Vaticaans Concilie te willen herstellen.

Met hun verklaring keren de theologen zich tegen de recent gepubliceerde 'Instructie over de kerkelijke roeping van de theoloog' waarin het Vaticaan de grenzen aangeeft waarbinnen rooms-katholieke theologen mogen opereren. Afwijkende opvattingen worden niet getolereerd.

Vooral onder moraaltheologen is sprake van toenemende verontrusting over de koers van het Vaticaan inzake ethische aangelegenheden. Nog steeds gaan geruchten dat paus Johannes Paulus II de afwijzing van voorbehoedsmiddelen, zoals neergelegd in de encycliek Humane Vitae (1968), tot dogma zou willen verklaren. 'Het zou catastrofaal zijn, niet alleen voor de theologie maar ook voor de geloofwaardigheid van de kerk wanneer discussies over ethische kwesties op een autoritaire manier worden afgedaan', aldus de verklaring.