'De ziekte blijkt in elk geval veel draaglijker teworden'

AMSTERDAM, 13 sept. 'Het loopt als een tierelier', zegt Walter Kamp, initiatiefnemer van het Kemron-onderzoek voor AIDS-patienten in Amsterdam en grondlegger van de stichting People With Aids Health Alliance Nederland, kortweg bekend als 'Fight for Life'. In zijn kantoor in Amsterdam krijgen seropositieven en Aids-patienten nu al gedurende drie weken Kemron, een humaan interferon dat de patient zichzelf in de mond toedient. Kamp: 'Deze week gaan we over de honderd patienten heen. Bij elke publiciteit over Kemron komt er weer een golf bij. Alles is geautomatiseerd, adressenbestanden, zoekprocedures, medische informatie, enzovoorts. De techniek helpt ons goed mee.' Twee artsen Laane en Graafmans doen dagelijks naast hun gewone praktijk de 'intake-gesprekken'. 'Degenen die bellen, schrijven we meteen in. We proberen zo snel mogelijk de intake te regelen. Dat kan varieren van een uur tot hooguit een paar dagen. Bij dat gesprek wordt een status opgesteld van alle medische gegevens; het gewicht, de klachten, het totale ziektebeeld. Daarna schrijft de dokter een verwijsbrief voor het artsenlaboratorium of het laboratorium van de bloedtransfusie-dienst, waar alle noodzakelijke bloedbepalingen worden gedaan. Dat wordt gewoon door het fonds of de verzekering vergoed', aldus Kamp.

De seropositieve of AIDS-patient die door de artsen zijn onderzocht krijgen meteen twee buisjes Kemron mee, dat door een apotheker in de Bijlmer is bereid. De kosten bedragen honderdvijftig gulden per maand. 's Ochtends een half uur na het ontwaken zuigt de gebruiker met een injectie-spuit een vaste hoeveelheid op en brengt het drankje voor een minuut of twee in de mond. Het is de bedoeling dat het interferon de afweercellen in het mondslijmvlies prikkelt, zodat in het hele lichaam vervolgens natuurlijk interferon wordt aangemaakt, een lichaamseigen eiwit dat infectie van cellen door virussen voorkomt. Het gaat daarbij om uiterst geringe hoeveelheden 105 eenheden terwijl bij kankerpatienten wordt gewerkt met miljoenen eenheden. De kwaliteit van het Kemron wordt door TNO gecontroleerd. Volgens dr. Schellekens is het probleem dat het werkzame interferon in zulke geringe hoeveelheden in het Kemron moet zitten. 'Daar is zulke verfijnde apparatuur voor nodig, dat het eigenlijk niet in het laboratorium van een apotheker kan worden bereid.' In het eerste monster was het interferon niet aan te tonen. TNO heeft inmiddels nieuwe 'samples' ter controle gekregen van Fight for Life.

De patienten hebben er veel vertrouwen in: 'Anders dan AZT en ddI, de bekende middelen tegen Aids, is dit een medicijn dat de verdubbeling van het virus niet remt, maar het ziekte-proces omkeert', zegt een activist met de tekst 'The Q Crew' op zijn T-shirt. Kamp: 'We moeten heel voorzichtig zijn met vooruit te lopen op de onderzoeksresultaten, maar als uitkomt wat wij ervan verwachten kunnen mensen na verloop van tijd weer gewoon gezond naar huis en aan hun werk.' De grote vraag naar Kemron is veroorzaakt door de arts Keniase arts Davy K. Koech. Samen met wetenschappers van Hayashibara Biochemical Laboratories in Japan en van de Texaanse Amarillo Cell Culture Company/Virology Research onderzocht hij de werking van het oraal toegediende interferon. Aanleiding daartoe was een publikatie in het Britse artsenblad The Lancet eind 1987 over de heilzaamheid van de stof bij infecties, plus het feit dat AZT voor de Keniase patient onbetaalbaar is. De resultaten zijn verrassend, maar nog niet gepubliceerd in een vooraanstaand tijdschrift.

Na enige weken gebruik verdwenen volgens Koech bij een kleine veertig patienten vrijwel alle klachten, zoals verminderde eetlust, gewichtsverlies, vermoeidheid, schimmelinfecties, koorts, diarree, luchtweginfecties, nachtzweten, gezwollen lymfeklieren en huidkanker (Kaposi Sarcoma). Bovendien nam het aantal T4-cellen, maatgevend voor de kwaliteit van het afweersysteem, geweldig toe. 'Die gewichtstoename zie je bij enkele van onze patienten ook heel duidelijk', zegt Kamp. 'De ziekteverschijnselen verdwijnen. Dat blijkt ook uit een onderzoek in de VS waarvan we de resultaten net binnen hebben: bij 104 patienten zijn na drie maanden gebruik van Kemron vrijwel geen klachten meer. Alleen die spectaculaire stijging van het aantal T4-cellen zien ze niet in Amerika. In elk geval blijkt de ziekte een stuk draaglijker te worden.' Het interferon is door Kamp en dokter Laane uit de VS gehaald als een 'eiwitpreparaat in ruwe vorm'. De Wereld Gezondheidsorganisatie (WHO) heeft zich inmiddels ook gemengd in deze eigenaardige gang van zaken.

Delegaties van onder meer de Amerikaanse en de Nederlandse Fight for Life en Amerikaanse ziekenhuizen hebben vorige week in Geneve gepraat over het beschikbaar stellen van Kemron. Daar waren ook vertegenwoordigers van de Food and Drug Administration (de Amerikaanse inspectie), de Japanse overheid, vertegenwoordigers van de Japanse fabriek en de Keniase arts Koech bij. Probleem bij het betrekken van Kemron bij Hayashibara is een Japanse wet uit 1953 die de export van een geneesmiddel verbiedt wanneer dat zou worden toegediend voor een indicatie, waarvoor de stof in Japan zelf niet is geregistreerd. 'Dat zou dus betekenen dat er in Japan zelf jarenlang onderzoek zou moeten worden gedaan voor wij het hier zouden kunnen krijgen. De WHO heeft dus toegezegd te willen bemiddelen met protocol waaraan de onderzoekers in het buitenland zich zullen houden om op die uitzonderlijke manier het middel toch te krijgen. De Japanse wet kent zo'n ontsnappingsclausule.'.