Verbod op investeren Z-Afrika ter discussie

JOHANNESBURG, 12 sept. Er tekent zich in de Tweede Kamer een meerderheid af voor intrekking van het wetsvoorstel dat nieuwe investeringen verbiedt in Zuid-Afrika. Na afloop van een achtdaagse reis met een Kamerdelegatie door Zuid-Afrika zei CDA-woordvoerder De Hoop Scheffer dat hij zal voorstellen dit sinds ruim een jaar aangehouden wetsvoorstel in te trekken.

De VVD'er Weisglas, die ook deel uitmaakt van de vanochtend op Schiphol teruggekeerde delegatie, heeft eerder deze week hetzelfde gezegd. Samen beschikken beide partijen over een kleine meerderheid in de Kamer. PvdA, D66 en Groen Links willen weliswaar geen behandeling van het ontwerp, maar het ook niet intrekken. Verspaget van de PvdA en Van Es van Groen Links zeiden allebei dat het ontwerp 'boven de markt moet blijven hangen' om het direct te kunnen indienen als de ontwikkelingen in Zuid-Afrika zich in een verkeerde richting zouden bewegen.

Voor Eisma van D66 is het moment voor intrekking van deze en andere sancties pas aan de orde op het moment dat in Zuid-Afrika echte onderhandelingen beginnen tussen regering en vertegenwoordigers van de zwarte meerderheid.

Een duidelijke meerderheid van de zeven leden tellende delegatie wil wel versoepeling van de geldende sancties tegenover Zuid-Afrika, in het bijzonder op het terrein van menselijke contacten, culturele en wetenschappelijke uitwisseling. Op reizen naar Zuid-Afrika hoeft geen taboe meer te staan. Of naar de mening van de meerderheid van de delegatie de sportboycot kan worden opgeheven, bleef nog in het midden. Alleen Eisma liet zich daar duidelijk negatief over uit.

Alle zeven delegatieleden verklaarden zich voorstander van uitbreiding door Nederland van gerichte financiele steun aan projecten in Zuid-Afrika, die de zwarte meerderheid ten goede komen. In het bijzonder betreft dat scholing en onderwijs en huisvesting.

Van Es van Groen Links week in haar beoordeling van president De Klerk duidelijk af van de andere delegatieleden. Zij gelooft weliswaar dat De Klerk het serieus meent als hij zegt de apartheid te willen afschaffen, maar zij is 'minder positief' over De Klerk dan de anderen. De voortbestaande veiligheidswetgeving, de inzet van 'third forces' en het feit dat nog zeer veel politieke gevangenen niet zijn vrijgelaten, geven daar naar haar mening aanleiding toe.

    • Rob Meines