Paribas biedt entree in netwerk

AMSTERDAM, 12 sept. Een club van heren komt naar Nederland. Vriendelijk gestemd, met de bedoeling anderen te helpen, met financiele deskundigheid en een internationaal netwerk, de echte 'banque d'affaires'. De groep Paribas wist vorig jaar meer geld te verdienen dan alle andere banken op de wereld, uitgezonderd Citicorp en vier Japanse instellingen. Nu wil Paribas in Nederland deelnemen in bedrijven; familiebedrijven die een actieve minderheidsaandelehouder zoeken of beursfondsen dat maakt niet uit. 'Geld speelt geen rol', aldus P. Scohier, topman van Paribas-dochter Cobepa, met aandelenbelangen in honderden Belgische ondernemingen een van de grootste Belgische houdstermaatschappijen. 'Het gaat om de contacten.' Dat bleek.

Paribas

Deelnemingen begint in Nederland met een bescheiden kapitaal van 25 miljoen gulden. Maar dat was genoeg om een van de hoogste bazen uit Frankrijk gisteren acte de presence te laten geven. Claude de Kemoularia, voormalig Frans ambassadeur in Nederland, leidde de presentatie en liet zich meteen ontglippen dat premier Lubbers en zijn echtgenote in zijn vakantiehuisje in de Dordogne op bezoek waren geweest, verhaalde van een gesprekje dat hij onlangs had gevoerd met de chef-staf van het Nederlandse leger en vertelde desgevraagd de achtergronden van de ruzie binnen een andere grote Franse Bank, Pargesa (20 procent van Paribas) waar toplieden Anre Frere en Gerard Eskenazi net deze week uit elkaar gingen. 'Ik zat erbij toen ze onlangs bij Mitterrand kwamen. Gerard wilde terug naar de top bij Paribas. Ik zei nog: Gerard, je bent niet acceptabel. (Eskenazi wist in 1981 toen Paribas, waar hij tweede man was, werd genationaliseerd, de Belgische en Franse belangen buiten de greep van de Franse regering te houden. Inmiddels is Paribas weer gedenationaliseerd, red.) Hij wilde zelfs heel Pargesa weer inbrengen in Paribas. Maar je wilt toch geen bankier die op het hoogste niveau onaanvaardbaar is?', aldus De Kemoularia, qua uiterlijk een combinatie van Louis de Funes en 'Kojak' Telly Savallas, met een arm om de vragensteller en met een vinger aan de andere hand richting hemel wijzend.

Scohiers contacten zijn wat bescheidener. Hij is al 30 jaar een goede vriend van Aegon-topman Peters. 'Toen ik de Belgische vereniging voor beleggingsanalisten leidde, was hij mijn Nederlandse evenknie.'

Aegon en Cobepa hebben dan ook samen een onderneming (Aevaert) voor het houden van 5-procentsbelangen, Aegon heeft een klein belang in Cobepa. Via het gelieerde bedrijf Geveart (Gevaert-topman dr. A. Leysen is vice-voorzitter van de raad van toezicht van Philips) heeft Cobepa weer een klein belang in Aegon. Daarnaast werkt de Belgische verzekeraar Assubel, die Cobepa als een soort witte ridder beschermde tegen onvriendelijke overneming, weer goede contacten met Aegon. 'Allemaal heel vriendschappelijk en strategisch, gebaseerd op persoonlijke contacten, ' aldus Scohier, die ook kleine belangen heeft genomen in Stork en uitgever VNU, die hij weer heeft geholpen bij de jongste Belgische acquisitie.

Dat internationale netwerk van voor de buitenstaander nauwelijks te ontwarren wederzijdse deelnemingen en belangen wordt in Nederland vanaf nu vertegenwoordigd door P. Kerdel, tot voor kort directeur bij Kempen Holding. Daar wilden zijn mededirecteuren niets weten van aansluiting bij Paribas of Suez, waarop Kerdel en zijn collega Van Hedel in een soort activa-transactie dan maar zelf overstapten.

Zij hebben een belang van, in zeggenschap, 12,5 procent in de nieuwe maatschappij 'in geld ligt dat wat ingewikkelder.' Daarnaast hebben zij 51 procent van Paribas Adviezen. Deze dochter moet brood op de plank brengen totdat de portefeuille van deelnemingen, die Paribas Deelnemingen wil opbouwen via het netwerk van de kantoren van Banque Paribas in Nederland, de gewenste 15 procent rendement op het geinvesteerde vermogen oplevert.

Kerdel voelt zich als een vis in het water in het Franse imperium: 'Al werken er zesduizend mensen, toch praat je meteen met de top, die ook van alle details weet. Het is eigenlijk een heel losse organisatie. Al zal dat wat strakker worden nu de in de Verenigde Staten opgeleide Michel Francois-Poncet, die bij Schlumberger heeft gewerkt, het heft in handen heeft genomen.' Paribas wil in Nederland doen waar ze in Belgie heel succesvol in is gebleken. Deelnemen in ondernemingen, meestal samen met de 'vermogende' familie-eigenaren, die bij elkaar een netwerk vormen waar weer andere aandelen of obligaties kunnen worden geplaatst, of waar andere diensten aan kun worden verleend. Cobepa, in de jaren '60 in Belgie begonnen met een portefeuille van omgerekend 40 miljoen gulden, heeft nu een intrinsieke waarde van 5 miljard gulden. Allemaal aandelenbelangen, gefinancierd zonder vreemd vermogen. De helft van het inkomen komt uit boekwinsten, gemaakt bij verkoop van belangen. De rest is een derde afkomstig uit dividenden en voor twee derde uit provisies voor diensten.

Dat is het voorbeeld voor Kerdel 'al hebben we als naam voor het Nederlandse vehikel niet Conepa gekozen.'

Hij wil niet horen van een Nederlandse markt voor deelnemingen die zo vol is, dat bijvoorbeeld de Nederlandse Participatie Maatschappij al naar Belgie en Duitsland kijkt om haar overtollige middelen uit te zetten: 'Wij bieden niet alleen geld en deskundigheid, maar ook een internationaal netwerk.' Paribas, dat net na enige jaren van herstructurering Banque Paribas in Nederland weer rendabel heeft gekregen, biedt ook een manier van zakendoen, die afwijkt van die van de Angelsakische 'merchant bankers', die vanuit Londen de greep van de grote Nederlandse banken op de markt doorbraken. In de Angelsakische wereld is er maar een de baas. Wie deelneemt in een bedrijf, moet of op de aandeelhoudersvergadering zijn woordje doen, of de meerderheid kopen en heeft het dan voor het zeggen.

De Paribas-familie doet het anders. Die komt alleen binnen op verzoek van het management (hoewel wel eens een uitzondering wordt gemaakt: in 1989 deed Paribas een mislukt vijandig bod op de Franse verzekeraar Navigation Mixte) en neemt nooit de meerderheid. Wel wil ze actief betrokken zijn. Dat kan als actieve 'principale' aandeelhouder met een belang van 25 tot 40 procent, of als 'gecommitteerde' aandeelhouder met een belang van tussen de 5 en 25 procent. In die laatste hoedanigheid wil de Paribas-familie synergie ontwikkelen tussen het bedrijf waarin ze deelneemt en andere belangen van de holding, of bijvoorbeeld partners vinden voor onderhandse plaatsing van aandelen via haar uitgebreide netwerk van contacten.

Kerdel voorziet dat in een verenigd Europa dat Franse model zal aanslaan. 'Je ziet steeds meer dat ondernemingen een structuur met core-aandeelhouders opbouwen.' De eerste transactie waarmee Paribas deze dagen in het nieuws is gekomen, is de onderhandse plaatsing van aandelen ICA, een klant van Credit Lyonnais. De nieuwe grootaandeelhouder van ICA, United Dutch, is een klant van Paribas.

    • Paul Frentrop