Olympisch dilemma voor de 'Eeuwspelen'

ROTTERDAM, 12 sept. Verbaasd over zoveel tegenstrijdige berichten reisde Juan Antonio Samaranch, president van het Internationaal Olympisch Comite (IOC), twee weken geleden naar Athene om de belangrijkste kandidaat voor de Zomerspelen in 1996 aan een persoonlijk onderzoek te onderwerpen. Het kon in zijn ogen toch niet waar zijn dat de speciale IOC-commissie de Griekse hoofdstad na een kwaliteitsonderzoek op het gebied van accommodaties, infrastructuur, financien en politieke stabiliteit als laatste had gerangschikt in de rij kandidaatsteden met Atlanta, Melbourne, Toronto, Manchester en Belgrado.

Het bezoek van Samaranch aan Griekenland werd internationaal geinterpreteerd als een onverholen steun aan de kandidatuur van Athene in de strijd om de gunst van het IOC, dat op 18 september in Tokio in een geheime stemming de locatie kiest voor het mega-sportproject over zes jaar. De verwachting was dat de 70-jarige Samaranch overweldigd door het positivisme en het zelfvertrouwen van het organiserende comite Griekenland weer zou verlaten, maar uitgerekend deze reis heeft de IOC-president waarschijnlijk met bedenkingen opgezadeld.

Athene zelf heeft het lang stil weten te houden, maar de correspondent van de Frankfurter Allgemeine was getuige van de fiasco-trip die alle Grieken met een hang naar Olympische idealen enig plaatsvervangende schaamte moet hebben bezorgd. Zo leek het de gastheren een aardige geste Samaranch behalve een blik op de sportbouwwerken ook wegens het historische perspectief een kennismaking te gunnen met het museum voor volkenkunde. Na een enorme, maar gebruikelijke verkeerschaos te hebben doorstaan arriveerde het gezelschap bij het museum, waar op het deur een briefje prijkte met daarop in rommelig handschrift 'wegens vakantie gesloten'. Na ampel beraad werd daarop besloten de directeur te waarschuwen om het museum alsnog voor een prive-bezichtiging te openen. In afwachting daarvan vertrok het gezelschap weer voor een ingelast gesprek met de vice-premier Tzannetakis. Met enige vertraging aangekomen in het ministerie moest Samaranch opnieuw geduld opbrengen, omdat twee van de drie liften al enkele dagen buiten gebruik waren en de derde geblokkeerd op de vijfde etage hing. Na afloop van de conversatie werd teruggereden naar het museum, maar de inderhaast opgeroepen directeur zat nog vast in het verkeer. In een aanpalend etablissement moest daarop de hitte worden getrotseerd bij een glas limonade. In de namiddag gingen de deuren naar het Griekse verleden alsnog open, vergezeld door vele excusus. Ook omdat het museum vier weken niet was schoongemaakt en vele stofwolken het gezelschap derhalve begeleidden bij de rondgang.

Argumenten

Die laatste, eendaagse kennismaking met Athene is illustratief voor het dilemma waarvoor de IOC-leden zich bij hun keuze volgende week dinsdag zien geplaatst. In 1996 is het honderd jaar geleden dat de stad na een leemte van zestienhonderd jaar de eerste Moderne Olympische Spelen organiseerde en derhalve bedient Athene zich thans van zwaarwegende sentimentele argumenten de organisatie over zes jaar opnieuw naar zich toe trekken om te komen tot de Eeuwspelen.

Het heeft lange tijd vrijwel vast gestaan dat hieraan niet zou worden getornd, maar naarmate de tijd vordert groeit de onrust over een dergelijke toewijzing. Uit onderzoek is namelijk gebleken dat de organisatie in Athene volgend jaar van de Middellandse Zee-Spelen weliswaar reeds tachtig procent van de vereiste accommodatie voor 1996 met zich meebrengt, maar structureel geldgebrek, vervuiling, politiek klimaat en de gebrekkigheid van de infrastructuur alsmede het communicatie-netwerk hebben tot onzekerheid geleid.

Het probleem ligt hierin dat Athene voor 1996 de meest logische keuze is, maar dat het IOC zich geen blunderende organisator meer kan veroorloven. Na bloedige taferelen (Mexico 1968, Munchen 1972), een financieel debacle (Montreal 1976) en boycotspelen (Moskou 1980, Los Angeles 1984) is het IOC er onder Samaranch in geslaagd de internationale politiek grotendeels te weren uit de Olympische beweging en via de voor velen vermaledijde commercie het vierjaarlijkse monsterproject financieel gezond te maken.

Aanpassing

Tegen die achtergrond pakte de gok met het Zuidkoreaanse Seoul vier jaar geleden, terwijl het land technisch in oorlog was met het noorden, succesvol uit en deze ingeslagen weg wenst niemand meer te verlaten. Toch heeft het er nog steeds alle schijn van dat de historie het van de realiteit zal winnen, zeker nu de Griekse overheid heeft verklaard zes miljard gulden te investeren in de aanpassing van de infrastructuur naar Olympische maatstaven.

Mocht Athene in de ogen van de IOC-leden geen genade vinden, dan onstaat een uiterst interessante situatie waarbij zowel Atlanta, Melbourne als Toronto mogelijkheden hebben. Het arme Belgrado lijkt vrijwel kansloos, evenals Manchester waarover Britse kritici schamperen dat bij een eventuele toewijzing de wereld meer zal leren over de gevolgen van het Thatcherism dan hij zal worden bevangen door een Olympische geest uit Engeland.

Van de outsiders heeft Melbourne het meeste geld gespendeerd aan de campagne om de Spelen naar Down Under te lokken. Bijna dertig miljoen investeerde het organisatiecomite in de publiciteit voor de tweede stad van Australie, waar men alvast is begonnen met het grootste stadion te verbouwen tot een accommodatie van 108.000 plaatsen. Bovendien beschikt Melbourne, dat in 1956 met 400.000 geleende Amerikaanse dollars de Spelen organiseerde en dertig jaar deed over het terugbetalen over het multi-functionele Flinders Park (met schuifdak), waarin de open Australische tenniskampioenschappen worden afgewerkt. De organisatie voorziet aan kosten 1 miljard gulden. De winst wordt geschat op zestig miljoen gulden, waarbij de economie een injectie krijgt met 22 miljard gulden. Om tegemoet te komen aan de hoge reiskosten stelt Melbourne bijna tachtig miljoen gulden beschikbaar voor vliegreizen van sporters en officials in 1996.

Campagne

Het Amerikaanse Atlanta (Georgia) beroept zich op het feit de grootste opbrengst uit de verkoop van de televisie-rechten te zullen krijgen en kan verder buigen op een indrukwekkende campagne, waarin veertien miljoen gulden is gestoken. Burgemeester Andrew Young was in het verleden werkzaam als medewerker van Martin Luther King en prijst zijn werkterrein thans aan als de stad van de mensenrechten. Een recentelijk rapport in Washington beweert evenwel dat Atlanta het hoogste criminaliteitspercentage van het land kent. Atlanta beschikt over uitstekende accommodaties, voorziet een kostenpost van 2,2 miljard gulden en een winst van tweehonderd miljoen.

In Toronto is het anti-Spelen-comite Bread not Circuses actief dat er voortdurend op wijst geen prioriteit te zien in een dergelijk mega-project voor de stad. Onderzoek heeft aangetoond dat de meerderheid van de bevolking daar kennelijk anders over denkt, hoewel de schuld van 2,2 miljard gulden van Montreal 1976 nog steeds niet is afbetaald. Toronto denkt met vier miljard gulden de kosten te kunnen dekken, waarbij verbeteringen aan de infrastructuur zijn inbegrepen. De stad beschikt reeds over het hypermoderne overdekte Skydome-stadion, dat evenwel voor het Olympische atletiek niet geschikt is.

Voor de IOC-leden zal de keuze volgende week lastiger zijn dan het zich jaren geleden liet aanzien. De verwachting is dat wanneer Athene in de eerste ronde geen absolute meerderheid behaald, dit bij een volgende ronde desastreuze gevolgen voor de stad kan hebben. Een ander punt dat niet in het voordeel spreekt voor Athene is dat de eerstvolgende Spelen (1992) in Barcelona worden afgewerkt, terwijl er reeds een stevige lobby op gang is gekomen voor de Vredesspelen in Berlijn 2000. En drie achtereenvolgende Olympische familie-projecten op hetzelfde continent lijkt zelfs voor het IOC wat veel.

    • Bert Regeer