'Haal oorlogsschepen terug uit Golf!'

UTRECHT, 12 sept De inleiders waren iets te laat. Het zijn dan ook drukke tijden voor de mensen die menen verstand te hebben van de crisis in de Golf.

Het Humanistisch Vredesberaad, Kerk en Vrede, Vrouwen voor Vrede en Generaals voor Vrede in Utrecht organiseerden gisteravond een forumdiscussie over de Golfcrisis en de Nederlandse betrokkenheid. Zo'n veertig vooral oudere belangstellenden waren op het onderwerp afgekomen en luisterden naar dr. A. Wessels van de Vrije Universiteit, politicoloog F. Hussein van de sociale academie De Horst, en drs. D. Leurdijk, VN-medewerker van het instituut Clingendael.

In het helverlichte zaaltje mocht dr. Wessels als kenner van de godsdienst en cultuur van het Midden-Oosten het spits afbijten. Hij had snel klaar kunnen zijn, want hij constateerde al in zijn eerste zin dat godsdienst en cultuur niets met de huidige crisis van doen hebben, ook al heeft Saddam Hussein opgeroepen tot een 'heilige oorlog'. 'Het gaat om de heilige olie', zo merkte Wessels op en dat leverde hem meteen al enig gegniffel in de zaal op.

Toch vulde Wessels de hem toegemeten twintig minuten moeiteloos, met als belangrijkste boodschap dat het regime in Saoedi-Arabie ook niet deugt. Hij wees erop dat de islam naar het Westen geexporteerd wordt door de bouw van moskeeen die de Saoedi's financieren, dat pas in 1962 in Saoedi-Arabie de slavernij werd afgeschaft en dat vorig jaar nog 120 gevangenen zijn onthoofd. 'Waarmee maar gezegd wil zijn dat we met een selectieve blik bezig zijn en dat de Amerikanen nu in Saoedi-Arabie krachten steunen die niet gericht zijn op vrijheid zoals wij die kennen'. Hussein grijpt terug naar het koloniale verleden van met name Frankrijk en Engeland in het Midden-Oosten. Na een psychologische analyse van de persoon Saddam Hussein sluit de politicoloog af met de mededeling dat Hussein een held had willen worden maar dat hij nu is ontmaskerd als een bankrover die bovendien in Koeweit een lege kluis aantrof. Applaus blijft uit.

VN-medewerker Leurdijk van het instituut Clingendael gaat geheel op in de 'unieke' en 'opmerkelijke' rol van de VN in deze crisis en legt in een standaardlesje internationale staatsinrichting resolutie 660 tot en met 664 uit. Na nog even luchtigjes gememoreerd te hebben dat secretaris-generaal Perez de Cuellar in 1988 door het Franse blad Le Monde is uitgeroepen tot held en dat de VN-vredesmacht de Nobelprijs heeft gekregen, sluit hij toch nog somber af. 'Indien de handelsboycot tegen Irak niet werkt zal de inzet van geweld onvermijdelijk blijken'. Tijd voor de koffie, die voor twee kwartjes in het halletje zelf gepakt kan worden. Inleider Hussein heeft daar geen tijd voor. Hij moet voor de camera van een actualiteitenrubriek nog enkele woorden spreken. Onduidelijk blijft of hij daartoe is uitgenodigd wegens de naamsovereenkomst met de heerser van Irak of om zijn deskundigheid.

Bij terugkomst vinden de belangstellenden een pamflet van het 'Komitee Anti Golfoorlog' (KAGO) op hun stoel. Daarin wordt opgeroepen om op zaterdag 22 september in Amsterdam te protesteren tegen de militaire deelname van Nederland in de golfcrisis. 'Haal de Nederlandse oorlogsschepen terug!' staat erboven. Volgens het pamflet werken in het KAGO migranten- vredes- en anti-militaristische organisaties samen met politieke partijen en vakbonden. Navraag leert dat het naast vijftien kleine organisaties gaat om de Socialistische Arbeiders Partij en dat de vakbonden en de politieke partijen uit de Tweede Kamer het pamflet (nog) niet hebben ondertekend. Het vraag- en antwoordspel met de zaal levert niet veel nieuwe gezichtspunten meer op. Hussein mag als laatste nog zeggen dat hij geen advies voor minister Van den Broek heeft, ook al had hij er een. 'Toen ik hem enkele jaren geleden adviseerde te stoppen met de uitvoer van bestanddelen voor chemische wapens naar Irak, wilde hij ook niet luisteren.'

Van den Broek zal het alleen moeten opknappen.