Europese commissaris overlegt met Moskou overplan-Lubbers

BRUSSEL, 12 sept. Het plan van premier Lubbers voor de vorming van een Europese Energie Gemeenschap wordt deze week op hoog niveau tussen de Europese Commissie en de Sovjet-Unie besproken.

De Europese Commissaris voor energiezaken, Antonio Cardozo E Cunha, vertrok gisteren naar Moskou om met vertegenwoordigers van de Sovjet-regering te spreken over uitbreiding van de handel op het terrein van de energie. Cunha praat in Moskou ook over de gevolgen van de Golfcrisis voor de energiemarkten.

Tijdens de EG-topconferentie van juni in Dublin bood de Nederlandse minister-president een memorandum aan waarin hij pleitte voor de oprichting van een Europese Energie Gemeenschap. Het idee daarachter is de ontwikkeling van olie- en gasvelden in de Sovjet-Unie met steun van West-Europa krachtig te bevorderen, in ruil voor lange termijncontracten voor levering van energie aan de EG-landen en de andere Oosteuropese landen die voor hun energievoorziening afhankelijk zijn van import. Daarmee zou Europa tevens minder afhankelijk worden van het Midden-Oosten.

Als voorbeeld van de Westerse hulp aan de Sovjet-Unie noemde Lubbers de technologie van de Gasunie en van de oliemaatschappijen. De Sovjet-Unie heeft enorme reserves aan olie en aardgas, maar kampt met technische problemen bij de winning en het transport. Een deel van de installaties en pijpleidingen is verouderd.

Het land heeft hulp gevraagd van Westerse oliemaatschappijen bij de winning van olie en gas in gebieden als Siberie waar bij de exploratie onder moeilijke omstandigheden door permanent bevroren aardlagen geboord moet worden.

De Europese staats- en regeringsleiders vroegen de Europese Commissie naar aanleiding van de suggesties van Lubbers, om contacten te leggen en de haalbaarheid van het plan te onderzoeken, in het kader van een EG-programma om de economische hervormingen in Oost-Europa te steunen. Commissievoorzitter Delors en commissaris Andriessen (buitenlandse betrekkingen) brachten in juli een bezoek aan Moskou.

Eind vorige week bleek tijdens het bezoek van een Nederlandse parlementaire delegatie aan Moskou dat de Sovjet-Unie wel oren heeft naar het plan-Lubbers. De voorzitter van de Opperste Sovjet, Loekjanov, zei tegen de Kamerleden dat het plan tevens kan dienen als middel om kapitaal uit West-Europa aan te trekken voor investeringen in de energiesector, onder andere in de petro-chemische industrie.

Tijdens de topconferentie van de presidenten Bush en Gorbatsjov, het afgelopen weekeinde in Helsinki, kwam Bush met het voorstel om ruwe olie te ruilen tegen Amerikaanse geavanceerde technologie voor de oliewinning. Deze week zal ook een Amerikaanse delegatie, onder leiding van de minister van handel Robert Mosbacher en de minister van buitenlandse zaken James Baker in Moskou en Leningrad besprekingen voeren over hulp aan de Sovjet-Unie om de stagnerende olieproduktie te verbeteren.