Details ramp in technisch rapport

LONDEN, 12 sept. De cockpit en frontsectie van PanAm-vlucht 103 (van Frankfurt naar New York) werden in de avond van 21 december 1988 weggeblazen van de rest van het vliegtuig, twee of drie seconden nadat een bom was ontploft in het voorste gedeelte van de bagageruimte. Over het lot van de inzittenden van de Boeing 747 in de 94 seconden die verstreken tussen de explosie en het moment dat het eerste brokstuk neerkwam bij het Schotse plaatsje Lockerbie, hult het gisteren verschenen technisch rapport van Britse experts zich in tactvol stilzwijgen. Wel zegt het: 'Er was geen bewijs dat onomstotelijk vaststelde dat passagiers of bemanning werden gedood of gewond door de uitwerking van de explosie.' Door vertraging op het eerste traject van de vlucht, ontplofte het PanAm-toestel niet boven zee, maar op 31.000 voet nog net boven land. Nauwgezette analyse van de plaats waar resten en brokstukken neerkwamen, heeft de Britse technici daarom tot een reconstructie van de ramp (270 doden, waarvan elf op de grond) geleid, die in kil taalgebruik de gruwelijkste details bevat.

De afgebroken cockpit begon niet meteen te vallen, maar sloeg rechts naar achteren in een van de motoren. Andere stukken van de voorkant van het vliegtuig werden met immense snelheid weggezogen, langs en door het dak, en vernietigden het staartstuk. In het onderdeel van een seconde voor de neussectie begon te vallen, rolden de stuurkabels het laatste fysieke contact tussen de piloot en zijn 243 passagiers het neusloze wrak in een duik naar bakboord. De rij van 40 ramen aan die zijde van het toestel 'plopten' toen uit het vliegtuigomhulsel, maar het grootste deel van de romp daalde (in tegenstelling tot 'viel') over een afstand van 12.000 voet in een steeds steiler wordende curve en viel toen uiteen onder zijn eigen gewicht. Op dat moment begon de verticale val naar de aarde en tussen 19.000 en 9000 voet viel de romp grotendeels uiteen.

Grote onderdelen, zoals de vleugels, bleven intact tot ze de grond raakten. Een van de vleugels, die aan de rand van Lockerbie een krater van ruim 50 meter lengte sloeg, is waarschijnlijk neergekomen met daaraan nog steeds bevestigd zes rijen economy-zitplaatsen, waarin de passagiers nog vastgegespt zaten. Die inslag is vermoedelijk verantwoordelijk voor het feit dat de resten van acht van de tien niet geidentificeerde passagiers niet gevonden zijn. Ze zijn in de terminologie van het rapport vapourised in lucht of rook opgegaan.

De explosie zelf is veroorzaakt door een kneedbaar explosief, verstopt in een radio-cassetterecorder. Toen de bom afging registreerde de seismologische apparatuur van de British Geological Survey een uitslag van 1.6 op de schaal van Richter.