Toeval in de gedaante van een zwarte hand bij terugkeer Oskar

BONN, 11 sept. Soms, als het toeval de gedaante van de zwarte hand aanneemt, wil zoiets wel eens gebeuren. Wie toevallig een natte jas aan heeft, merkt het snel. Bijvoorbeeld gistermiddag in Bonn. Terwijl even verderop in de regenachtige Westduitse hoofdstad kanselier Helmut Kohl door de telefoonlijn van het Kanzleramt de nog nader benodigde miljarden marken voor de komende Duitse eenheid in de richting van Sovjet-president Michail Gorbatsjov schoof, hield Oskar Lafontaine een korte, min of meer mislukte persconferentie. Dat gebeurde een kleine vier weken voor de Duitse eenwording, een kleine drie maanden voor de eerste gemeenschappelijke Duitse parlementsverkiezingen.

Enige kwel

In de hal van het Ollenhauerhaus, het SPD-hoofdkwartier aan de oppositionele kant van de Adenauerallee in Bonn, zou deze Oskar, de sociaal-democratische kanselierskandidaat, verslag doen van zijn recente reis, vorige week, naar Washington. Ongeacht nog de regen buiten en het gebrek aan parkeerplaatsen in de buurt, ongeacht dus de triestig-natte aanblik van de journalistieke junioren die de Westduitse media voorzichtig naar de gebeurtenis hadden afgevaardigd, stond bij voorbaat al enige kwel vast. Een halve minuut in het journaal van acht uur was een paar uur later de corresponderende score.

De Saarlandse premier Lafontaine had immers, zoals vorige week op de Westduitse televisie al te zien was geweest, in Washington de pech gehad dat nagenoeg alle Amerikaanse aandacht tijdens zijn bezoek was uitgegaan naar de Golf-crisis. Het pijnlijkst bleek dat vorige week donderdag voor de entree van het Amerikaanse State Department, waar de SPD-delegatie (nette pakken, witte overhemden, aardig neutrale dassen) bij aankomst zichtbaar verheugd de aanwezigheid van een groot aantal televisiecamera's waarnam om iets later even zichtbaar verdrietig te horen dat die er stonden wegens de verwachte komst van de ambassadeur van Irak. Bush, de president, had ondanks de aanstaande top met Gorbatsjov in Helsinki nog een goed half uur voor de Westduitse oppositiekandidaat vrijgemaakt. Maar de bekendste bewoners van Foggy Bottom in Washington, minister van buitenlandse zaken Jim Baker of zijn in Europa ook nog wel redelijk bekende onderminister Lawrence Eagleburger, bleken niet voor een gesprek met de tegenvoeter van Kohl aanwezig. Ook de bekendste leden van het Amerikaanse congres waren vorige week met hun hoofd, soms ook met hun hele lijf, dichter in de buurt van de Golf dan bij de komende Duitse verkiezingen. Zodoende had Lafontaine het behalve met Bush in de Amerikaanse hoofdstad moeten doen met het tweede politieke garnituur, terwijl Helmut Kohl voortdurend met gemak de internationale media blijft halen.

Sprookje

Nu het oorspronkelijk gedachte internationale perspectief goeddeels ontbrak, werd Lafontaines persconferentie des te meer een uit SPD-oogpunt gedurfde 'nationale aanval' op de CDU-kanselier. 'De CDU is de partij van de schuldenmakers, de renteverhogers, het zou voor de economische conjunctuur dodelijk zijn als zij nog lang aan het bewind bleef. Kohl is er voor de zogenaamde grote historische ogenblikken, voor de Duitse staatkundige eenheid, wij zijn er voor het dagelijks leven van de Duitsers', viel Lafontaine heftig uit. De SPD als de betere economische patroon in het Westduitse economische sprookje waarin Kohl nu al acht jaar hoogconjunctuur beheert? Het klonk heel gewaagd.

Niettemin: eind vorige week stuurde de SPD een persbericht rond waarin werd meegedeeld dat de achterstand van Oskar Lafontaine op Kohl in opiniepeilingen plotseling was verminderd tot omstreeks vijftien procentpunten. Het recente gehannes van Kohl rondom de data van de Duitse eenwording en de aanstaande parlementsverkiezingen zullen daarbij een rol hebben gespeeld, verklaarde het persbericht nader. Die verklaring gaat er op zo'n regenachtige middag in het Ollenhauerhaus in Bonn goed in; zij geeft als het ware Lafontaines afgeleide mogelijkheden weer. Want zoveel staat vast: Kohl moet nog veel van dergelijk gehannes vertonen wil Lafontaine als underdog op 2 december een kans maken.

    • J. M. Bik