Paus krijgt pil uit eigen parochie

De paus is in Afrika, het arme zwarte continent.

Gisteren was een mooie dag in zijn tiendaagse tournee langs verschillende landen. In Ivoorkust wijdde Johannes Paulus II een basiliek in groter dan de Sint Pieter. Neo-barok in de tropen, een persoonlijk project van de hoogbejaarde president Houphouet-Boigny, kosten zo'n 200 miljoen dollar, na enige ruilhandel (een hospitaal en een radiostation voor de kerk) nu voorzien van de Vaticaanse zegen.

Alles verliep gesmeerd, zoals bij een dergelijke plechtigheid gewenst is. Jongstleden zaterdag was dat anders. In Rwanda-Burundi, een land nog armer dan Ivoorkust, werd de paus onverwachts de Levieten gelezen.

De leidsman uit Rome had de paupers in Tanzania en elders zijn bekende waarheden voorgehouden: geboortencontrole mag alleen door middel van periodieke onthouding, de pil en andere voorbehoedsmiddelen mogen niet. Wat ook niet mag is het gebruik van condooms ter bescherming tegen besmetting met AIDS, de jongste gesel van Afrika.

In het stadion in Kigali, de hoofdstad van Rwanda-Burundi, werd de leidsman uit Rome onthaald op een toespraak van Christophe Mfizi, wiens functie wordt omschreven als 'woordvoerder van de regering'. Johannes Paulus II werden enkele vragen voorgehouden, retorische vragen misschien, maar daarom niet verkeerde.

Over geboortencontrole: 'Wat moet ik een volledig verarmd en onwetend echtpaar adviseren dat steeds opnieuw spookachtig uitziende kinderen krijgt die zeker zijn van de hongerdood?' Over het 'verbod' condooms te gebruiken als afweermiddel tegen AIDS: 'Wat moet ik tegen een jonge man zeggen die tot eeuwige werkloosheid is verdoemd en die door de wetten van de maatschappij en de godsdienst ertoe veroordeeld wordt kuis te blijven, maar die geen controle over zijn seksualiteit heeft terwijl AIDS mensen doodt?' De regeringswoordvoerder riep de kerk 'met haar culturele heerschappij van blanken' op deze vragen te beantwoorden en 'zich aan de huidige tijd aan te passen'. Volgens het persbureau Reuter week de paus, die 'zichtbaar verrast' was, van zijn vooraf opgestelde tekst af in zijn antwoord. Maar, aldus het bericht, op de thema's geboortencontrole en AIDS ging hij niet in, wegens gebrek aan tijd.

De wereldbevolking telt thans 5,3 miljard mensen, van wie meer dan vier miljard in ontwikkelingslanden zoals Rwanda-Burundi. Volgens het jongste VN-rapport over de wereldbevolking zullen over 35 jaar meer dan zeven miljard mensen elkaar in de arme landen verdringen.

Tenzij natuurlijk AIDS mag voortwoekeren zoals de pest in het middeleeuwse Europa. Regeringswoordvoerder Mfizi vergeet dat de pausen van Rome ook die plaag hebben overleefd.

    • Jan Gerritsen