'Die planborden vind ik meer iets voor de status, daar kan ikniet mee werken.'

Meneer Chr. E. J. Thijssen (58, conrector) maakt het schoolrooster van het Rhythoviuscollege in Eersel. Hij doet het dit jaar voor het laatst. ' Ik heb het negentien keer gedaan en het is iedere keer weer een uitdaging. Het lijkt nog het meest op het oplossen van een puzzel. Je hebt de voldoening dat hij op een gegeven ogenblik af is. Dat heb je met lesgeven niet zo, daar ben je nooit mee klaar. Daarin bereik je nooit het resultaat dat je wilt. Roosters komen af.'

Is het leuk werk? ' Ik hou wel van puzzelen. Roostermaken is geen belastend werk, je ligt er niet van wakker. Het komt altijd in orde. Ik denk dat achtentwintig uur lesgeven veel erger is. Daar moet ik niet aan denken, dat zou ik niet meer kunnen. Ik geef maar vier uur les. Lesgeven is ontzettend vermoeiend.' Het eigenlijke roostermaken duurt maar twee weken, maar je begint rond Pasen al met de prognoses. De leerlingen hebben dan hun keuzepakketten bij de decaan ingediend zodat je een schatting van het aantal klassen en leerlingen hebt. Ik wacht tot na de rapportvergadering en na het ouderspreekuur, tot er helemaal niks meer aan verandert. Dat is de dinsdagavond voor de laatste officiele schoolweek.' Het begin van het roostermaken is eenvoudig. Je gooit er honderden lesuren per dag in. De moeilijkheden komen pas op het eind, de laatste twintig lessen inpassen, dat is ingewikkeld. Maar dit jaar ging het vlot, ik was een dag eerder klaar dan vorig jaar.'

Waarom gebruikt u geen planborden?

' Die planborden vind ik meer iets voor de status, daar kan ik niet mee werken. Er zijn mensen die erg aan planborden gehecht zijn, maar ik vind ze onoverzichtelijk. Het staat wel indrukwekkend. Als je een kamer binnenkomt en je ziet zo'n groot bord aan de muur, is het net of er heel wat aan de hand is. Ik werk liever met papier. En voor het klusteren gebruik ik de computer.'

Klusteren.

' Alle leerlingen vanaf de vierde klas stellen hun vakkenpakket samen. Op honderd leerlingen heb je dus vijfenzestig verschillende vakkenpakketten en je hebt geen onbeperkt aantal lessen, dus moet je de leerlingen indelen in klusters. Het is de taak van de roostermaker te zorgen dat de leerlingen in alle vijf klusters passen.' Dit jaar hebt u voor het laatst het rooster gemaakt. ' Dat is wel de bedoeling. Ik ben al bezig met een opvolger, dat is geen probleem. Je moet secuur zijn en een paar dingen tegelijk in de gaten kunnen houden. Maar zoveel is er nou ook weer niet aan.'

Van wie hebt u het geleerd?

'Het principe van het klusteren is elders uitgevonden, in de proefscholen van de mammoetwet. Daar is over gepubliceerd. Oorspronkelijk deed een wiskundeleraar bij ons het rooster. Hij heeft dingen uitgevonden die nog niet in een computerprogramma zitten, zoals het koppelen van de geklusterde leerjaren. Als je van alle geklusterde leerjaren uitzoekt welke leraren te combineren zijn in het geheel, heb je geen tussenuren, begrijp je?'

Nee.

'Nou ja, dat kan ik niet uitleggen. Ik zou het wel kunnen uitleggen, maar dat duurt een half uur want dan moet ik er voorbeelden bijhalen.'

Dat lijkt me heel saai.

'Voor mij zit er wel een uitdaging in. Ieder jaar is het weer afwachten of het zal lukken en hoe de leerlingeroosters eruit komen te zien. Het is nooit helemaal perfect. Dit jaar zit ik met een groep die drie tussenuren heeft. Dat is niet mooi, maar de anderen hebben wel gesloten roosters. Dat betekent dat ze twee dagen van de week om kwart over twee naar huis kunnen en de andere drie dagen om vijf over drie. Hetzelfde geldt voor de leraren.'

Worden docenten wel eens een boos om het rooster dat ze krijgen?

'Ze zijn hier nogal inschikkelijk. Onze school eist een grote beschikbaarheid, ook voor part-timers en is daarom wel eens vrouw-onvriendelijk genoemd. Part-timers zijn vaak vrouwen. een lerares die tien uur geeft in de bovenbouw moet toch vier dagen hierheen komen. De docenten kijken wel eens lelijk als ze zien dat niet alle roosterwensen zijn ingewilligd.'

Wat is een roosterwens?

'De meest gehoorde wens is: geen zevende uren. Het zevende uur is erg onplezierig want dan heeft niemand meer zin. Grote gaten in een rooster zijn natuurlijk ook vervelend en iedereen wil de vrijdagmiddag vrij. Soms wordt daar rekening mee gehouden. Je hebt potloodwensen en penwensen. Iemand die studeert en op tijd op zijn cursus wil zijn, moet daartoe in staat gesteld worden. Een potloodwens is meestal een wens van iemand met een volledige baan.' Een enkele keer worden ze heel erg boos over hun rooster, daar kan ik ook niks aan doen. Er is wel eens gedreigd met ontslag, maar daar trek ik me niets van aan. Voor de meeste vakken heb je zo een ander. Dat zeg ik niet hoor. Ach, ze menen het niet zo kwaad, ze zijn gewoon teleurgesteld. Als je even met ze praat, zakt het wel. Soms vind ik het ook sneu, dan denk ik: misschien had ik nog wat langer moeten puzzelen. Een leraar had drie tussenuren op een dag. Dat is nogal erg. Daar heb ik toen nog even naar gekeken.'

Zijn er al opstellen geschreven? Mag ik ze lezen? Hele stomme opstellen vind ik ook interessant. Schrijf naar: Yvonne Kroonenberg, Paleisstraat 1, 1012 RB Amsterdam.

    • Yvonne Kroonenberg