Uitdagen, verwarren ontroeren en behagen

Dat hij het Nederlandse muziekleven nog maar lang mag blijven 'tarten, verwarren, ontroeren en behagen', was de wens die minister d'Ancona van WVC uitsprak bij de officiele uitreiking van het 3M Muzieklaureaat, afgelopen zaterdag, aan Jan Zekveld. Deze grootste kunstprijs van Nederland, een bedrag van 100.000 gulden, kreeg Zekveld voor zijn werk als artistiek leider van de Vara-matinee. Zekveld beschouwt de prijs als een aansporing om zijn opvatting over de functie van de omroep in het muziekleven ('coherent en geengageerd') met kracht te blijven verdedigen tegenover minder grote waaghalzen bij andere omroepen.

Het concert dat aan de uitreiking vooraf ging en dat het dertigste seizoen van de 'Matinee op de vrije zaterdag' opende, bewees nog eens de juistheid van de jurykeuze. Zekveld had een prachtig concert in elkaar geknutseld. Het Symfonie orkest van het Kirov Theater uit Leningrad werd door vaste dirigent Valery Gergiev in muziek van Moessorgski en Sjostakowitsj langs de vier door de minister genoemde categorieen geleid.

Getart werd het gehoor door krachtige geluidsexplosies waarmee Gergiev de dynamische accenten prachtig vorm gaf. Wie daartegen bestand was, kon zich laven aan een rijk orkestgeluid, waarin vooral de glansrijke klank van het koper opviel. Het orkest van het Kirov Theater is niet zo weelderig van klankkleur als het Philharmonisch Orkest van Leningrad, dat vorig jaar in het Holland Festival te horen was twee orkesten op dat niveau in een stad zou ook wat veel gevraagd zijn. Maar Gergiev weet juist van de 'ruwheid' van zijn orkest goed gebruik te maken. Zeker in Moessorgski's Schilderijententoonstelling, in de orkestratie van Sergej Gortsjakov, met een minder subtiel geluid dan de bekende versie van orkestvirtuoos Maurice Ravel.

Ontroerend waren de verstilde momenten van het Kirov-orkest, zoals de gedempte trompet in de uitbeelding van een van Moessorgski's schilderijen en het fraaie largo in Sjostakovitsj' Zesde symfonie. Behaaglijk was eigenlijk het hele concert een 'lekker' begin van 34 gevarieerde en soms wel wat minder toegankelijke matinee-concerten.

En verwarrend... waren hooguit de toegiften. Was de laatste nou een fragment uit Tsjaikovski's Zwanenmeer of een ander ballet, en hoorden we daarvoor een stukje uit Romeo en Julia van Prokofjev?

    • Fragmenten uit Chovanstsjina
    • de Schilderijen-
    • Paul Luttikhuisopeningsconcert Vara-Matinee
    • Zesde Symfonie. Gehoord