Lenzen met filter voor waterpolosters

ROTTERDAM, 10 sept. Tijdens een trainingskamp in Australie stelde de Nederlandse vrouwen waterpoloploeg vorig jaar vast dat het spelen in de openluchtbaden in dat land extra problemen met zich meebracht. De laagstaande zon zorgde voor zoveel glinstering op het water dat de ogen ernstig geirriteerd raakten en de speelsters slechter gingen zien. Terug in Nederland kreeg bondsarts Albert Boonstra het verzoek een oplossing te zoeken. Die kwam er en over een paar weken wordt het getest: gekleurde contactlezen met UV-filter voor de hele selectie en de begeleiders.

Een kwart van alle sporters kan beter presteren door simpelweg eens langs een oogarts te gaan. Een op de vier sportbeoefenaren ziet minder dan hij of zij zou moeten zien en dat terwijl tachtig procent van alle acties in de sport juist door het zien wordt beheerst. Die vaststelling leidde vijf jaar geleden tot het eerste symposium over 'Sport en zien' in Nederland. Gaandeweg is de aandacht voor dat onderwerp toegenomen. Niemand kijkt er tegenwoordig van op wanneer hardlopers en wielrenners zelfs bij zwaar bewolkt weer een zonnebril dragen om vliegjes en stofdeeltjes tegen te houden.

De polovrouwen hadden een ander probleem. Ze zouden er waarschijnlijk nooit bij hebben stilgestaan als ze niet hadden gespeeld in het werelddeel waar volgend jaar januari de wereldtitelstrijd wordt gehouden. De meeste waterpoloduels worden namelijk in binnenbaden afgewerkt, waardoor slechts weinigen zich realiseerden welke nadelen er kunnen vastzitten aan wedstrijden in de openlucht, zoals de invloed het scherpe zonlicht.

Bondsarts

Albert Boonstra van de KNZB (Zwembond) kwam na die ervaringen van de nationale vrouwen waterpoloteam al snel in contact met Lunelle BV in Den Bosch, onderdeel van Essilor Optique de Contact. Die firma ontwikkelde in het Olympische jaar 1984 een zonnelens voor de Franse zeilploeg, die ook een middel zocht tegen het felle zonlicht dat door het water wordt weerkaatst. Aan een bril kleefden te veel nadelen, voor beter presteren was iets anders nodig.

Zachte lens

De Fransen hadden er op het water baat bij, maar of de zonnelens de ideale oplossing is voor gebruik in het water staat nog niet helemaal vast. De zachte lens met een hoog watergehalte die de hele Nederlandse equipe dus ook de niet-brildragers wordt aangemeten lijkt aan alle voorwaarden te voldoen. De bondsarts en de Nederlandse leverancier (productsponsor van de lenzen met een waarde van 20.000 gulden) beschikken niet over ervaringen van anderen.

Trouwens wie niet gewend is aan het dragen van lenzen, kan daar maar beter niet van de ene op de andere dag mee gaan sporten. Tijdens het symposium 'Sport en zien: beter zien is beter sporten' in maart '85 zei optometrist R. Faas daarover: 'Men moet ook nooit de topsporters tijdens de competitie of wedstrijden de lenzen aanmeten. Het blijkt dan dat het in de meeste gevallen niet goed gaat. Er zal toch een gewenning moeten plaatsvinden en de persoon moet met zijn lenzen een geheel gaan vormen om optimaal te kunnen functioneren.' Sponsoring 'Daarom', zegt Boonstra, 'is er een tijdschema opgesteld om er mee te gaan oefenen. Daarmee beginnen we in oktober. Wat ons betreft gaat het om een experiment.'

De sponsor gaat er vanuit dat alle speelsters de lenzen ook inderdaad zullen dragen. 'Aan deze vorm van sponsoring zit de medewerking van de hele ploeg vast', interpreteert de heer J. Minneman directeur Nederland van Lunelle de overeenkomst tussen bond en bedrijf. Anderen erkennen dat er een verschil bestaat tussen de verplichting contactlenzen tegen de oogbol aan te duwen of een bepaald merk badpak, uitgaanstenue of zwembril te dragen? Minneman: 'Het wennen aan de lens kost geen tijd. Dat is geen punt. Het is vooral een kwestie van angst overwinnen om met de vingers bij het oog te komen.' Boonstra zegt dat wie niet wil geen lenzen hoeft te dragen. 'Dat kunnen principiele bezwaren zijn. En als iemand klachten krijgt kun je zoiets toch ook moeilijk verplichten.'

Overigens verwachten beide partners weinig oppositie. De contactlenzen beschermen niet alleen tegen de zon, een bijkomend voordeel is de protectie tegen het chloor dat irritatie van het hoornvlies veroorzaakt. Met name het contrast bij het zien wordt daardoor minder scherp. 'Daar zou je zelfs met een blanke lens al iets tegen kunnen doen', meent Boonstra.

De zwembond heeft alleen een contract met de firma voor de vrouwenploeg. De mannen kunnen zich weliswaar ook nog kwalificeren, maar wanneer dat gebeurt is volgens de bondsarts te tijd te kort om nog aan het dragen van lenzen te kunnen wennen.