Kohl geraakt door kritiek op Westduitse rol in de Golf-crisis

BONN, 10 sept. Het zit kanselier Kohl dwars dat Groot-Britannie onder de bondgenoten van de Verenigde Staten nu in de Golf-crisis de show steelt, terwijl vooral in het Amerikaanse congres de kritiek groeit op de terughoudende rol van de Bondsrepubliek.

Kohl vreest dat zijn land in de wereld een reputatie dreigt te krijgen dat het 'op de eerste rij zit als er geld te verdienen valt maar zich drukt als het gaat om het dragen van (internationale) verantwoordelijkheid'. Zonder uitdrukkelijk op zulke kritiek uit Washington en Londen in te gaan kondigde Kohl dit weekeinde in een toespraak op een CDU-bijeenkomst in zijn 'thuis-staat' Rijnland-Pfalts en een interview voor de Westduitse radio kondigde Kohl aan dat hij zo spoedig mogelijk na de Duitse eenwording (3 oktober) de grondwet zo wil zien te veranderen dat Duitse militairen overal ter wereld aan VN-operaties kunnen deelnemen. Vorige week beloofde FDP-minister Genscher (buitenlandse zaken) een verscherping van de wetgeving en controle inzake (illegale) Duitse wapenexporten, een gebied waarop de Bondsrepubliek de afgelopen jaren en maanden veel internationale kritiek kreeg. Voor de korte termijn mikt Bonn in de Golf-crisis op hulp in EG-verband aan landen die economisch het meest door het VN-embargo jegens Irak worden getroffen, zoals Egypte, Turkije en Jordanie. Kohl herhaalde, reagerend op kritiek dat Bonn zich verschuilt achter formeel-juridisch gepraat om niet aan rechtstreekse militaire steun in het Golf-gebied te hoeven meedoen, dat de huidige Westduitse grondwet het onmogelijk maakt dat Bundeswehr-eenheden buiten het NAVO-verdragsgebied worden ingezet. (De Bondsrepubliek stelt wel, anders dan in vroegere gevallen, de bases op haar grondgebied beschikbaar voor het transport van Amerikaans militair materieel en personeel op weg naar het Midden-Oosten. Ook zijn enkele Westduitse marineschepen naar de Middellandse zee gedirigeerd om Amerikaanse schepen te vervangen die naar het Golf-gebied zijn vertrokken.) De kanselier ging niet in op de kwestie van rechtstreekse financiele steun aan de VS als bijdrage in de kosten van de militaire operatie in Saoedi-Arabie, waarover de Amerikaanse minister Baker deze week in Bonn komt spreken. Dat hij meer dan sommige andere CDU-politici en de oppositionele SPD voor zulke steun voelt, bleek uit zijn pleidooi voor meer internationale solidariteitsbijdragen van de Bondsrepubliek. In de afgelopen veertig jaar heeft zij zelf, van het Marshall-plan tot de Duitse eenwording, veel internationale steun gekregen, en dat schept zowel in moreel als politiek opzicht verplichtingen, aldus Kohl.

Het is volgens hem 'buiten twijfel' dat de Bondsrepubliek nu al 'als een van de sterkste economische wereldmachten' overal ter wereld een groter politiek gewicht heeft dan veel Westduitsers willen aannemen. Na de Duitse eenwording wordt dat nog eclatanter, meent de kanselier, die ook daarin een reden ziet om voor versnelde politieke integratie in Europa te pleiten. 'We zijn dan (met 80 miljoen inwoners) niet alleen naar getalssterkte maar ook in andere opzichten het sterkste land van Europa', aldus Kohl, die verzekerde dat dit zowel tot politieke tact als tot het nemen van meer verantwoordelijkheid verplicht.