Bonn heeft meer over voor vertrek van Sovjet-troepen

BONN, 10 sept. De Bondsrepubliek is alsnog bereid niet zeven maar twaalf miljard mark te betalen als Duitse tegenprestatie voor het vertrek, voor eind 1994, van de 380.000 Sovjet-militairen van het huidige DDR-gebied.

Kanselier Kohl hoopt, naar het in Bonn heet, met deze verlegging van wat voor minister van financien Waigel (CSU) vorige week nog de 'uiterste grens' was een akkoord van de Sovjet-Unie te krijgen voor de 'externe voorwaarden' van de Duitse eenheid en soevereiniteit. Daarover willen de ministers van buitenlandse zaken van de Grote Vier en de beide Duitse staten overmorgen in Moskou in de laatste zogenoemde twee-plus-vier-conferentie een slotdocument tekenen.

Kohl en minister Genscher (FDP, buitenlandse zaken) hebben het afgelopen weekeinde in interviews beiden gesproken van 'de prijs voor de Duitse eenheid' die hier in het geding is. Zij zeiden optimistisch te zijn dat woensdag het slotdocument kan worden getekend. Genscher tekende daarbij uitdrukkelijk aan dat het er hier niet om gaat de Duitse eenheid van de Sovjet-Unie te kopen. Moskou heeft in totaal een bedrag van 18 miljard geeist, onder andere aan economische hulp en als bijdrage in de legerings- en repatrieringskosten, de omscholing van Russische militairen en de bouw van 72.000 woningen en vier woningbouwfabrieken voor de huisvesting van de (80.000) teruggekerende Sovjet-beroepsmilitairen. Bonn wilde totnutoe niet meer dan 36.000 woningen (van 60 m2) garanderen en voor de repatriering alleen transporthulp bieden. Een andere eis van Waigel was vorige week dat er in hulpverdragen met Moskou geen 'open-einderegelingen' komen maar alleen toetsbare afspraken met een duidelijk financieel plafond.

De beslissing over de financiele omvang van de Duitse tegenprestatie is vorige week donderdag overgelaten aan topoverleg tussen Kohl en Sovjet-president Gorbatsjov, die vrijdag al een lang telefoongesprek met elkaar hadden. In dat gesprek, zei Kohl gisteren, zijn geen bedragen genoemd. Kohl en Gorbatsjov zouden vandaag opnieuw telefonisch overleggen, volgens de kanselier willen zij zich echter geen van tweeen alsnog het werk van hun ministeriele en ambtelijke onderhandelingsdelegaties laten opdringen. Kohl en minister Genscher (FDP, buitenlandse zaken) proberen ook nog op zeer korte termijn het fiat te krijgen van de VS, Groot-Brittannie en Frankrijk voor een andere eis van Moskou. Namelijk dat er, als het verenigde Duitsland straks NAVO-lid is, op het huidige gebied van de DDR geen militaire oefeningen door niet-Duitsers worden gehouden en evenmin wapens worden gestationeerd die zowel conventionele als nucleaire ladingen kunnen afvuren (dual capable systems). Kohl moet nu alsnog instemming van zijn belangrijkste NAVO-partners krijgen voor wat hij Gorbatsjov al in juli bij hun tweedaagse overleg in de Kaukasus had toegezegd. Telefonades van de kanselier met president Bush en van Genscher met zijn Amerikaanse collega Baker hebben de Westduitse regering optimistisch gemaakt dat ook deze kwestie woensdag geregeld zal zijn, zo blijkt vandaag uit een interview met Genscher in de Berliner Morgenpost.

    • J. M. Bik