Voedselvoorraden en medicamenten zijn door Irak in beslaggenomen; Boycot treft Koeweit harder dan Irak

DEN HAAG, 8 sept. Over twee a drie weken breekt er in Koeweit hongersnood uit als de bezetting door Irak voortduurt en er niets verandert. De Koeweiti's zelf verwachten van de handelsblokkade tegen Saddam Hussein alleen een verdere verslechtering van hun positie terwijl Irak nog geruime tijd voedselvoorraden heeft. Ze zien alleen een oplossing door militaire actie tegen Irak.

Dit zei een 36-jarige Koeweitse zakenman, die zijn land tien dagen geleden wist te ontvluchten, gisteren tijdens een bezoek aan de Koeweitse ambassade in Den Haag. Om zijn familie tegen Iraakse represailles te beschermen mag zijn naam niet genoemd worden, wel stemde hij in met foto- en tv-opnamen.

Vers voedsel is sinds drie weken niet meer te krijgen. Vooral gezinnen met babies en jonge kinderen lijden onder de noodsituatie, aldus de zakenman.

Alle winkels in Koeweit zijn gesloten, met uitzondering van enkele cooperatieve supermarkten, waar een paar uur per dag nog enkele produkten te krijgen zijn, zoals verpakt beschuit, koekjes en chocolade, restanten van de laatste voorraden.

Hij beschouwt zichzelf niet als vluchteling, maar is naar Europa gekomen om over de toestand in zijn land te vertellen omdat de media er niet of nauwelijks worden toegelaten. Verder omschrijft hij zijn bezoek als een 'prive-missie'.

Hij wist met een groep het land uit te komen, maar wil niet vertellen hoe, dit om de kansen van anderen die weg willen niet te benadelen. Hij wil zo snel mogelijk naar Koeweit terugkeren 'om te doen wat nog mogelijk is voor de mensen en het land'. De handel, ambachten en andere bedrijven in Koeweit liggen compleet stil en kantoren zijn leeg. Alleen technisch personeel van waterleiding- en elektriciteitsbedrijven mag doorwerken.

Alle vitale installaties, zoals oliebronnen, mijnbouwinstallaties, petrochemische fabrieken en elektriciteitscentrales zijn door de Iraki's 'gedynamitiseerd', zodat ze bij een militaire actie van de Amerikanen kunnen worden opgeblazen. 'Een zeer bedreigende en beangstigende situatie', aldus de Koeweitse zakenman.

Hij heeft zelf gezien hoe voedselvoorraden en medicamenten tijdens de eerste twee dagen van de invasie direct in beslag zijn genomen en voor een groot deel naar Bagdad werden vervoerd. 'Patienten werden de ziekenhuizen uitgegooid. Artsen wordt niet toegestaan in de ziekenhuizen te werken, alleen voor de behandeling van Iraakse militairen en -burgers.'

'Het verzet is natuurlijk niet compleet georganiseerd en niet talrijk en naar mate de bezetting vorderde is het verzet ook afgenomen. Ze treden overdag op, maar veel meer 's nachts, als de Iraakse soldaten de woongebieden uitgaan, omdat ze vrezen door het verzet te worden aangevallen. Er zijn Iraakse militairen gedood, maar niet in grote aantallen. Sommige zijn zelfs over de Saoedische grens gevlucht en hebben zich overgegeven.' Mannen, vrouwen en jongens doen mee aan het verzet. Van een ooggetuige heeft de zakenman gehoord dat een veertienjarige jongen in een Iraakse tank sprong, de twee inzittende militairen wist te doden en met een brandbom de tank vernietigde. Over zware wapens beschikt het verzet niet. 'Ze gebruiken mitrailleurs, mortieren en molotov-coctails. Een deel van de wapens hebben ze buit gemaakt op de Iraakse soldaten.'

'Maar hun moreel is heel laag. De verhalen over verkrachtingen kloppen. Ze hebben kennelijk groen licht gekregen om alles te doen wat ze nodig vinden, ze trekken zich weinig van leidinggevende officieren aan. Het is een complete anarchie. Ze stelen auto's, voedsel en andere bezittingen van Koeweitse mensen, wat ze maar te pakken kunnen krijgen.

De Koeweitse zakenman heeft zelf gezien dat het oorlogsmaterieel van Irak veelal van slechte kwaliteit is. 'Overal zag je kapotte, verlaten tanks, vaak waren ze uit de rupskettingen gelopen. Ook heb ik heel wat andere voertuigen gezien die onklaar waren geraakt.'

Of de Koeweiti's iets voelen voor een compromis met Irak? 'Natuurlijk willen wij het liefst een oplossing zonder geweld als Irak zich terugtrekt en dan kan er gepraat worden over oplossingen. Maar niet als een pre-conditie. Na deze invasie en de barbaarse dingen die wij hebben gezien, denk ik niet dat er een Koeweiti is die een compromis met Hussein wil'.

    • Theo Westerwoudt