Ten behoeve van Jordanie, Egypte, Turkije; EG helpt met 2miljard

ROME, 8 sept. De Europese Gemeenschap wil een bedrag van twee miljard dollar ter beschikking stellen van de drie landen die het zwaarst te lijden hebben onder het handelsembargo tegen Irak.

Daarover hebben de ministers van buitenlandse zaken van de EG-landen gisteren een principebesluit genomen op een speciale bijeenkomst in Rome. Het voorstel zal vandaag en morgen nog worden besproken op de informele raad van de EG-ministers van financien.

In samenspraak met de Verenigde Staten heeft de Europese Commissie, het 'dagelijks bestuur' van de EG, berekend dat de drie zwaarst getroffen landen, Jordanie, Egypte en Turkije, in de periode tot eind 1991 ongeveer negen miljard dollar aan inkomsten zullen derven als gevolg van de boycot van Irak.

De Italiaanse minister van buitenlandse zaken, De Michelis, zal volgende week naar Moskou reizen om een gezamenlijke verklaring van de EG en de Sovjet-Unie over de Golf-crisis uit te werken. Moskou had eerder deze week het voorstel voor zo'n verklaring gedaan. Minister Van den Broek zei gisteren dat bij de EG-lidstaten daartegen geen 'principiele bezwaren' bestaan. 'Het kan de moeite waard zijn om te onderzoeken of we samen kunnen bijdragen aan een oplossing van de crisis', zo zei de minister.

Op voorstel van Van den Broek zal de EG de mogelijkheid onderzoeken om samen met de VS, de Sovjet-Unie en China een verklaring over de crisis in de Golf op te stellen die dan eind september tijdens de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties in New York aan de orde zou moeten komen. In de marge van de Algemene Vergadering zullen ook contacten worden gelegd met Iran en Syrie.

De EG-ministers herhaalden gisteren in drie afzonderlijke verklaringen hun ernstige bezorgheid over de situatie die in het Midden-Oosten is ontstaan door de invasie van Irak in Koeweit en door de 'volstrekt onaanvaardbare' maatregelen die Irak heeft genomen tegen buitenlanders. Ze roepen daarin de internationale gemeenschap op het embargo tegen Irak te handhaven en verklaren zich bereid om de drie meest getroffen landen met korte-termijnleningen en schenkingen te steunen. De hulpoperatie moet worden opgezet in samenwerking met 'andere geindustrialiseerde landen zowel als landen in de regio'.

Pag.7: Hoofdartikel

Daarbij wordt er rekening mee gehouden dat Saoedi-Arabie tweederde deel op zich neemt van de verliezen die de drie landen lijden door de boycot van Irak. Saoedi-Arabie, zo wordt geschat, verdient door de hogere olieprijs in de periode tot eind 1991 ongeveer dertig miljard dollar aan de crisis.

In een toelichting op de opening die Van den Broek kennelijk naar China wil maken zei de minister gisteren dat door de Golf-crisis, waarin China zich onverwachts cooperatief heeft opgesteld, de behoefte was toegenomen om de dialoog met dat land te 'revitaliseren'.

En dat ondanks het feit dat China sinds de bloedige onderdrukking vorig jaar van het protest op het Tien-An-Men Plein nog lang niet is geliberaliseerd. Maar de opstelling van China in internationale aangelegenheden is, getuige ook de Chinese houding in de kwestie-Cambodja, in de afgelopen maanden zo zeer veranderd dat het volgens Van den Broek nuttig is de dialoog te hervatten.

In een afzonderlijke verklaring over de betrekkingen tussen de EG en de Arabische wereld zeggen de EG-ministers dat er 'hoge prioriteit moet worden gegeven aan een oplossing van de crisis die is ontstaan door de Iraakse agressie tegen Koeweit met volledige en onvoorwaardelijke uitvoering van de betreffende resoluties van de Veiligheidsraad'.

'Het is een nieuwe onrechtvaardigheid tegen het Arabische volk dat Iraks agressie tegen Koeweit het zoeken naar vooruitgang naar een oplossing van andere problemen in het gebied heeft vertraagd', zo wordt in de verklaring opgemerkt. In dat verband worden dan het conflict tussen Israel en de Arabieren, het Palestijnse probleem en de situatie in Libanon genoemd.

In het oorspronkelijke ontwerp voor deze verklaring (een van de drie die gisteren in Rome werd uitgegeven) had het Italiaanse EG-voorzitterschap alleen melding gemaakt van het Israelisch-Arabische conflict. Irak en de invasie van Koeweit werden zelfs niet genoemd dit zeer tegen de zin van een aantal EG-lidstaten, waaronder Nederland.

    • Frits Schaling