Over de Golfcrisis wordt in Israel niet veel meer gepraat

TEL AVIV, 8 sept. Hebben Israels leiders besloten de angstpsychose over een mogelijke Iraakse gifgasaanval van de voorpagina's te verdrijven? Veel is er na de eerste opwinding over de Iraakse dreigementen deze week in ieder geval niet over dit gevaar gepraat en ook de journalistieke aandacht voor de crisis in de Golf is lang niet meer wat het was. Bewust of onbewust, op verzoek van hogerhand of uit eigen beweging hebben de onder staatscontrole staande televisie en radio en de onafhankelijke pers zich nogal terughoudend opgesteld. Het leek wel alsof het Amerikaanse verzoek aan Jeruzalem om zich in de crisis in de Golf zo rustig mogelijk te houden niet alleen door de politici maar ook door de media collectief is opgevolgd. Alleen advertenties van ondernemende winkeliers die aandacht vroegen voor hun nieuwe voorraad gasmaskers herinnerden de aandachtige lezer aan het nog niet geweken Iraakse gifgasgevaar. Het tv-journaal, ook in dit land het machtigste informatiemedium, opende evenals de kranten dagen achtereen met economisch nieuws, corruptieschandalen rondom de minister van binnenlandse zaken en de verdwijning en terugkeer van twee avontuurlijke jongens die hun leven in de waagschaal stelden voor een heimelijk bezoek aan de schitterende Nabateen-stad Petra in Jordanie.

Dagen achtereen werden de Israeliers gevoed met berichten over een ophanden zijnde grote devaluatie van de shekel. De eerste stormloop op de banken na de Iraakse dreigementen om de joodse staat met gifgassen te bestoken viel in het niet vergeleken bij die na de 'overval' op de dollar. Bij de banken vormden zich weer de lange rijen van dollar-zekerheid zoekende burgers. Dagenlang liet de minister van financien Yitzhak Modai zijn landgenoten in het ongewisse. De dollar-reserves van de bank van Israel slonken zienderogen. Zelfs toen volgens het tv-journaal op een avond de lichten laat op zijn ministerie bleven branden en de dolgelukkige dollar-kopers hun winst al uittelden bleef de devaluatie uit. Een betere afleidingsmanoeuvre voor het Iraakse gifgasgevaar dan deze 'schijn-devaluatie' is moeilijk denkbaar. Als het een list was slaagde zij wonderwel.

Schandaal

Het corruptieschandaal rondom minister van binnenlandse zaken Arye Deri, het opkomende en wellicht nu afgaande wonderkind van de sefardische religieuze regeringspartij SHAS, zorgde voor nog vettere en sensationelere koppen dan het devaluatie-gerucht. De minister wordt ervan verdacht op onrechtmatige wijze staatsgelden onder partij-instellingen te hebben verdeeld en daarbij familiebelangen niet uit het oog te hebben verloren. Op zichzelf is dat voor fijnproevers al een aardig boeiend onderwerp. Maar de serieuze verdenking dat de minister opdracht had gegeven de telefoonlijn te laten afluisteren van een journalist die achter de zaak aanzit en misschien zelfs luisterapparatuur op de telefoon van de landelijke politiecommandant heeft laten zetten, maken de affaire-Deri tot een zeer smakelijk topverhaal. Wie denkt er dan nog aan Irak? Is het niet interessanter dat de juridische adviseur van de regering na dagen wikken en wegen heeft besloten niet te luisteren naar een in beslag genomen afluistercassette waarop te horen zou zijn dat de politiecommandant met de speurende journalist afspraken maakte op welke manier de minister het best klem zou kunnen worden gezet? De avontuurlijke tocht van twee jongeren naar het fabuleus mooie Petra in Jordanie leidde de aandacht eveneens af van het Iraakse gevaar. Totdat spoorzoekers in de Israelische Negev-woestijn met zekerheid vaststelden dat het tweetal de droomtocht naar Petra had ondernomen stond Israel op zijn kop. Misschien waren ze in handen van Bedoeienen gevallen? Of misschien waren ze door een Jordaanse patrouille zonder pardon neergeschoten? Het waren dagen van hoogspanning. Heel Israel leefde mee, zoals gebruikelijk is bij de verdwijning van kinderen van dit land. Te vaak zijn lijken van vermisten gevonden. Maar niet in dit geval. De jongelui werden na het bezoek aan Petra bij een Jordaanse controlepost in de bus van Aqaba naar het noorden ontdekt, gearresteerd en ook nog goed behandeld. Ze kwamen na tussenkomst van onder anderen de Italiaanse premier Andreotti vermagerd terug. De ingevallen wangen hadden echter niets te maken met Jordaanse karigheid, maar met weigering van de vrome jongelui onrein voedsel te eten.

Dit was gisteren ook nog goed voorpaginanieuws. Totdat het misschien oorlog wordt de Golf is hier journalistiek vertier van Israelische makelij genoeg om niet te vaak aan gifgassen en raketten te denken.

    • Salomon Bouman