GATA KAMSKY; Geweldige schaakkracht

Gata Kamsky kan een geweldige schaakkracht ontwikkelen en daaraan heeft hij zijn achtste plaats op de officiele wereldranglijst te danken. Op de wereldranglijst voor junioren (geboren in 1970 of later) is Kamsky nummer een, precies vier plaatsen hoger dan de twee jaar jongere Judit Polgar. Zelfs voor schakersbegrippen is er met Gata Kamsky iets bijzonders aan de hand, want niemand is ooit zo razendsnel doorgeschoten naar de top-tien van de wereld. Als vijftienjarige genoot Kamsky in zijn vaderland, de Sovjet-Unie, al wel een beetje bekendheid maar een echt 'wonderkind' werd er toch niet in hem gezien. Vader Rustam Kamsky onderkende echter de grote kwaliteiten van zijn zoon en hij oordeelde dat een goede begeleiding door een toptrainer noodzakelijk was.

Toen een doelgerichte training niet snel genoeg naar zijn zin te verwezenlijken bleek en Gata in de Verenigde Staten een succesrijk toernooi had gespeeld, vroeg Kamsky senior voor beiden politiek asiel aan. Dat werd verleend en Gata speelt nu in Tilburg dus onder Amerikaanse vlag. Maar evenmin als in de Sovjet-Unie gaat het pad van de Kamsky's in de Verenigde Staten helemaal over rozen. De Amerikanen zouden zich toch zeker Bobby Fischer dienen te herinneren, de legendarische wereldkampioen die het in zijn beginjaren financieel verre van gemakkelijk had.

Een belangrijk en zeer sterk bezet toernooi in Moskou moesten de Kamsky's aan zich laten voorbij gaan, uitgerekend in verband met hun asielaanvraag kort tevoren. Inmiddels is ook een excellente trainer en coach nog niet gevonden. De vele in de Verenigde Staten woonachtige uit de Sovjet-Unie afkomstige grootmeesters zitten bepaald niet te wachten op weer een nieuwe collega-concurrent. En een eventuele gegadigde zou best wel met junior willen samenwerken, maar met senior erbij is de gewenste onderlinge harmonie van de lessen beslist niet verzekerd.

Al meer dan een jaar speelt Gata Kamsky overal 'open' toernooien, zoals in Londen, Palma de Mallorca, Reykjavik, New York en Manilla. Meestal heeft hij veel succes en dat verklaart zijn snelle opkomst waardoor er eenvoudig geen tijd was voor het toekennen van een titel. Maar als Gata Kamsky in de Tilburgse wedstrijd een meesterresultaat behaalt, krijgt hij zonder meer de meestertitel en bij een grootmeesterresultaat het zou dan zijn vijfde zijn is hij grootmeester.

Krachtproef

Het veertiende Interpolis-toernooi zal voor de zestienjarige echter een zware krachtproef zijn, zwaarder dan een willekeurig 'open' toernooi waar altijd ook zwakkere deelnemers zijn. Of er een potentiele wereldkampioen in hem schuilt is voor veel deskundigen een grote vraag en wel omdat het spel van de Russische Amerikaan meestal zo onopvallend is. Het grote voorbeeld voor Kamsky is Bobby Fischer en evenals deze ex-wereldkampioen leeft hij om te schaken en schaakt om te leven.

Briljante partijen speelt Kamsky niet vaak maar geduld staat bij hem hoog in het vaandel geschreven. Hij lijkt altijd op een wonder te hopen bij zijn gewoonte om verloren posities nog heel lang te rekken. Maar het verhaal gaat ook dat junior voor alles de confrontatie met senior na afloop van de partij zo lang mogelijk wil uitstellen.

In de geschiedenis van de Interpolis-toernooien is het nog niet eerder voorgekomen dat een van de schakers niet over de internationale grootmeestertitel beschikte. Gata Kamsky vormt hierop een uitzondering. Hij is pas 16 jaar oud en zelfs nog niet eens officieel internationaal meester.

    • Constant Orbaan