Voorbereiding referendum Irak forceert emigratie naar Koeweit

MOSKOU, 7 sept. Irak is begonnen op grote schaal Irakezen, Palestijnen en andere buitenlanders naar Koeweit te laten emigreren, keurig uitgerust met paspoort en andere burgerlijke stand-faciliteiten.

Het doel hiervan zou zijn de autochtone Koeweitse bevolking in een minderheidspositie te brengen en de annexatie van Koeweit vervolgens via een volksstemming alsnog een legitieme lading te geven.

Dat heeft gisteren de woordvoerder van het Sovjet-ministerie van buitenlandse zaken, Gennadi Gerasimov, gisteren gezegd. In Moskou versterkt de Iraakse manoeuvre de indruk dat Irak helemaal niet bereid is Koeweit te verlaten, zelfs niet als onderhandelingen iets zouden opleveren.

De Sovjet-Unie heeft haar eerste militaire adviseurs uit Irak teruggetroken. De overigen zullen Irak binnenkort verlaten. Volgens Gerasimov gaat het in totaal om 180 militaire experts die tot nu toe uit contractuele verplichtingen in Irak moesten blijven. De Iraakse regering heeft met hun voortijdige vertrek ingestemd. De zesduizend andere Sovjet-burgers in Irak zijn gedwongen voor de duur van hun arbeidsovereenkomst te blijven. Maar zij leveren, net als de militaire adviseurs, geen enkele bijdrage aan de militaire kracht van Irak, aldus Gerasimov. Zodra hun contracten verlopen zijn, zullen zij eveneens uit Irak verdwijnen.

De verhoudingen tussen de Sovjet-Unie en Irak, vroeger zeer hartelijk, zijn op een dieptepunt beland. Het bliksembezoek van de Iraakse minister van buitenlandse zaken Tareq Aziz aan president Gorbatsjov, eerder deze week, heeft niets opgeleverd. Aziz wilde de Sovjet Unie ertoe brengen het conflict in de Golf te verbinden met het 'Palestijnse probleem'. Onderhandelingen over Koeweit hebben volgens hem alleen zin als de positie van Israel daarbij aan de orde komt. Gorbatsjov was daartoe niet bereid. 'Dat zou niet logisch zijn, geen geeigende stap. Want nu staat de agressie van Irak bovenaan de agenda', aldus Gerasimov gisteren. Minister Edoeard Sjevardnadze probeert de banden met Israel aan te halen, een land waarmee de Sovjet-Unie slechts consulaire betrekkingen onderhoudt. Na een recente informele ontmoeting met zijn Israelische ambtgenoot David Levy in New York wil Sjevardnadze dit najaar een officiele ontmoeting tussen beide bewindslieden arrangeren.

Onze redacteur Herman Amelink voegt hieraan vanuit Helsinki toe: De Iraakse minister van buitenlandse zaken Tareq Aziz zal mogelijk direct na de Sovjet-Amerikaanse top van zondag in Helsinki opnieuw naar Moskou gaan. Dat zei Vitali Egnatenko, de woordvoerder van president Gorbatsjov, vanmorgen in Helsinki. Egnatenko zei dat Tareq Aziz om een nieuw onderhoud heeft gevaagd; ook zijn onderhoud van eerder deze week, met Gorbatsjov, vond op verzoek van Irak plaats. 'Wij blijven in contact met alle partijen die bij het conflict betrokken zijn, ' aldus Egnatenko, die niet uitsloot dat de Irakees volgende week opnieuw door Gorbatsjov zal worden ontvangen. Hij voegde daaraan toe dat Moskou zal meewerken aan alle afspraken die in het kader van de VN over de Golfcrisis zullen worden gemaakt. Volgens Gorbatsjovs woordvoerder zal op de top met president Bush zondag niet uitsluitend over de crisis in de Golf worden gesproken.