Apotheker krijgt sleutelrol in medicijnplan

DEN HAAG, 6 sept. De afdelingsvoorzitters van de apothekersorganisatie KNMP verzochten de leden half augustus nog een protestbrief te sturen naar staatssecretaris Simons (volksgezondheid). Die had geweigerd een vergoeding toe te staan voor automatiseringskosten. Erger nog, de overheid negeerde de beroepsgroep stelselmatig, hetgeen had geleid tot een 'krakkemikkig' Geneesmiddelenvoorzieningssysteem (GVS) aldus de boze apothekers.

De lucht is inmiddels opgeklaard. Simons hoeft niet te vrezen voor een lading protestbrieven, tenminste als het voorlopige convenant tussen WVC en de KNMP doorgaat. De apothekers worden heel royaal tegemoet gekomen in hun eisen. Van negeren is geen sprake meer: de staatssecretaris bekent in de eerste alinea al dat de apotheker 'een sleutelrol' vervult. En het GVS, een vergoedingssysteem voor medicijnen waarbij de patient een prijsverschil uit eigen zak moet betalen als het voorgeschreven preparaat duurder is dan de 'ijk', heet nergens krakkemikkig. Ook al heeft de KNMP twee weken geleden nog een vernietigende reactie -vervat in een boekje- op het systeem gegeven. KNMP-secretaris mr. E. D. Harderwijk wijst er echter op, dat de KNMP het systeem van meet af onder het motto 'ja, mits' heeft begroet.

De apothekers werken nu mee aan een goed GVS. Het moet tot kostenbeheersing leiden, tot het afleveren van minder medicijnen, de patient moet niet of nauwelijks bij hoeven te betalen, het moet inzichtelijk, controleerbaar en goed uitvoerbaar zijn, de voorschrijf-vrijheid van de arts respecteren en -niet onbelangrijk- tot een adequate vergoeding leiden voor de apotheker. Vraag is alleen of dit alles valt te verenigen met Simons' grootste wens: bezuinigen. Het ministerie heeft honderden reacties ontvangen, die geen spaan heel laten van het voorgestelde GVS. Maar 'op geleide van de ontvangen commentaren' moet het lukken voor 1 oktober. Dan volgt een overgangsfase, zodat de patient volgend jaar weet waar hij aan toe is.

WVC en KNMP 'gaan, evenals andere lidstaten van de EG uit van het primaat van de apotheker inzake het afleveren van geneesmiddelen.' Volgens Harderwijk houdt dat niet in dat het gehele assortiment van zelfmedicatie bij de drogist zal verdwijnen. Nu nog kent ons land geneesmiddelen op recept en vrij verkrijgbare middelen. Daartussen is er nog een grote groep zogeheten UA-geneesmiddelen, die uitsluitend in de apotheek mogen worden verkocht. De EG wil die UA-groep opgesplitst zien in 'recept' en 'vrij verkrijgbaar'. KNMP en WVC willen voorkomen dat die medicijnen buiten de apotheek verkocht mogen gaan worden.

Het GVS zal naar verwachting ook leiden tot het verdwijnen van 'niet-functionele kortingen en bonussen als structureel verschijnsel'. Die passage wekt bevreemding. Kortingen en bonussen van groothandel en industrie dienen immers sedert 1 januari 1988 verdwenen te zijn, dan wel te worden doorgerekend in de prijs van het geneesmiddel.

Nu dat verdwijnt kunnen ook de rugzakgroothandels worden teruggedrongen, zegt het convenant. Het gaat daarbij om apothekers die met enkele collega's een groothandeltje zijn begonnen, niet om extra kortingen te toucheren, maar om de gehele groothandelsmarge in hun zak te steken. Omgekeerd willen de ondertekenaars voorkomen dat groothandels 'hun diensten op meer dan indringende wijze aanbieden aan de apotheker', zoals Albert Heijn bij de ETOS-apotheker.

Of bij het GVS de praktijk van bonussen en kortingen wel of niet weer in werking treedt, wordt uit het convenant niet duidelijk. Volgens het convenant worden bonussen en kortingen niet meer verrekend.

De vergoeding van de automatiseringskosten is nu ook geregeld. Tegenover die financiele tegemoetkoming krijgt WVC de beschikking over de KNMP-geneesmiddelendatabank. Dat levert 'macro-informatie' op, waarmee WVC zijn voordeel kan doen bij het beleid. Bovendien krijgt de KNMP subsidie voor een geneesmiddeleninformatie-lijn.

De laatste paragraaf in de overeenkomst is de meest cryptische: 'De financiele consequenties van de meningsverschillen over de uitleg en toepassing van de sedert 1 januari 1988 geldende tariefstructuur worden met dit convenant als afgedaan beschouwd.'

Dat gaat over het creatief omzeilen van de bepaling dat kortingen en bonussen aan de patient ten goede moeten komen. Daar heeft de Economische Controle Dienst (ECD) liefst drie rapporten over geschreven. De ECD heeft de apothekers nu tweeenhalf jaar op de hielen gezeten en dat moet nu afgelopen zijn. Daar legt de ECD zich niet bij neer. 'Ze kunnen wel zoveel overeenkomen. De ECD heeft te maken met justitie. Zolang de tariefstructuur niet is gewijzigd blijven wij op overtredingen controleren', aldus woordvoerder F. G. A. Lely. Ook de andere partijen die worden geacht de overeenkomst te ondertekenen, zoals huisartsen, specialisten, fondsen en particuliere verzekeraars, zijn gereserveerd. Bij de VNZ, de vereniging van zorgverzekeraars, is men verbaasd over het 'een-tweetje' tussen WVC en KNMP.

    • Bram Pols