TRUMP SCHRIJFT EEN BOEK OM TE OVERLEVEN

Het favoriete spelletje van mijn zesjarige Amerikaanse nichtje en haar vriendjes was 'Donald en Ivana Trump spelen'. Toegegeven, dat was voordat dit jetset-echtpaar een van de meest geruchtmakende echtscheidingsprocedures in New York begon en voordat Trumps financiele positie begin dit jaar uitgebreid in de pers in discrediet werd gebracht in de nasleep van de ineenstorting van de junk-bond markt. (Vorig jaar was Trump de enige op de lijsten van miljardairs in de Amerikaanse tijdschriften die klaagde dat zijn vermogen van toen 1,7 miljard dollar te laag was ingeschat). Maar dat een onroerend goed handelaar de fantasiewereld van kleine kinderen - tot bezorgdheid van hun ouders - weet binnen te dringen, zegt meer over de man dan iedere analyse van zijn werkwijze. Kleine opscheppers zijn meestal irritant maar wie zichzelf steeds op grandioze wijze in het zonnetje weet te zetten, fascineert. Zeker in de Verenigde Staten, waar bescheidenheid anders dan in Nederland niet als een deugd wordt gezien.

ISBN -nummer: 0-394-57597-0

Op zoek naar een evenknie voor Trump in Nederland drijft alleen de naam van Reinder Zwolsman in het geheugen naar boven. Ook een man die er plezier in had unieke gebouwen en terreinen aan te schaffen. Maar dat is zoiets als een vergelijking maken tussen het Geuldal en de Grand Canyon.

Trumps handelsmerken zijn luxe en schaal. Trump Tower, de wolkenkrabber die hij een paar jaar geleden liet bouwen aan Fifth Avenue, is nu al een bijna evengrote toeristische attractie als het bijna een eeuw oude Empire State Building, hoewel het enige waarin Trump Tower zich van andere gebouwen in Manhatten onderscheidt de luxe is waarmee de onderste verdiepingen zijn ingericht.

Trump's Castle en Trump Taj Mahal (qua vloeroppervlakte bijna even groot als het Pentagon) zijn casino's in Atlantic City, waar Zwolsmans Kurhaus in Schevingen vele malen in past. Er zijn meer mensen die hun naam gebruiken als merk. Vaak vanuit de traditie van het familiebedrijf (Heineken) maar soms ook om luxe te suggereren zoals Pierre Cardin. In die laatste gevallen staat de naam slechts op kleine flesjes. Trump zet zijn naam op reusachtige gebouwen en op andere bezittingen als Trump's Shuttle, een luchtlijn op ieder heel uur tussen New York, Boston en Washington - het traject dat bekend staat als de 'corridor of power' tussen het regeringscentrum en het zakencentrum van de Verenigde Staten.

Zo iemand boeit het publiek. Zijn eerste boek: Trump, the art of the deal, gepubliceerd in 1987 stond 32 weken op de New York Times best-sellerlijst en is in twaalf talen uitgebracht. Nu heeft hij zijn tweede boek geschreven: Trump, surviving at the top. In 1987 stond Trump op het hoogtepunt van zijn carriere. Nu kan hij een best-seller gebruiken. In het overlevingsplan van zijn zakenimperium, op basis waarvan bankiers hun financiering voortzetten, is voor volgend jaar 1,1 miljoen dollar aan te verwachten royalties uit het boek opgenomen.

Go-go jaren

Trump is een van die mensen die in de Verenigde Staten het beeld van de go-go jaren tachtig, in vele opzichten vergelijkbaar met de 'roaring twenties', bepaalden. Het tijdperk waarin aandelenkoersen alleen maar stegen, waarin de overheid ondernemers nauwelijks restricties oplegde en waarin Mike Milken met een paar telefoontjes miljardenfinancieringen voor ambitieuze plannen wist los te krijgen. Het tijdperk ook waarin managers van grote ondernemingen niet meer genoeg hadden aan hun salaris maar door middel van koop en verkoop van hun eigen of andermans bedrijf 'seriously rich' probeerden te worden. Het tijdperk van de financiele transacties waaraan individuen voor een paar weken werk honderden miljoenen dollars konden verdienen. Het tijdperk dat door de pers in de Verenigde Staten eind vorig jaar werd afgedaan als dat van de 'greed', de hebzucht.

Lol erafTrump schaamt zich er niet voor keer op keer te vertellen van de dingen die hij wilde 'hebben'. Al wijdt hij nauwelijks een woord aan de financiering van 'zijn' aankopen met geleend geld. De dingen die hij wilde hebben varieren van het Plaza Hotel in New York tot de Trump Princess, het fabelachtige plezierjacht van de Saoedische financier Adnan Khashoggi dat Trump overnam en in het Friese Makkum liet restaureren (en natuurlijk van zijn eigen naam voorzag, Khashoggi had het naar zijn dochter Nabilla genoemd). Het Plaza Hotel stond bovenaan het verlanglijstje van tien onroerend goed objecten dat Donald Trump had opgesteld toen hij de middelbare school verliet, vertelt hij ons nu. Maar zodra hij ze heeft, is de lol eraf. Geen onverstandige houding in deze veranderde tijden in de financiele markten, want bankiers leggen nu graag beslag.

Met de Trump Shuttle en de Trump Plaza ben ik me langzamerhand gaan realiseren dat het herstellen van een waardevol iets niet genoeg is om de kosten te dekken die je moet maken om de geleende overnamesom terug te betalen, verstout hij zich eenmaal op te merken. Zijn jacht of zijn huis in Palm Beach (met 118 kamers) hoeft hij eigenlijk ook niet meer, vertrouwt Trump de lezer toe. Maar dat zijn vrijwel de enige sombere passages in het boek, waarin goede bekenden nooit worden vermeld zonder dat wordt gewezen op hun 'wonderfull' echtgenote en kinderen die meestal 'beautiful' zijn, zodat de lezer, wanneer kinderen van andere vrienden plots gewoon als 'fantastic' worden omschreven, onwillekeurig een beeld van heel lelijke bril- en beugeldragende dreumessen voor zich ziet.

Gelukkig heeft Trump ook aan een groot aantal mensen - varierend van de Rolling Stones, die niet samen met hem een persconferentie wilden geven, tot eenvoudige journalisten die onaardig over hem schreven - een gruwelijke hekel en schroomt hij niet vermakelijke steken (ver boven water) in hun richting uit te delen.

Die maken 'Trump, surviving at the top' tot amusante lectuur die geen al te groot beroep doet op het concentratievermogen of intellect van de lezer, maar toch een interessant inzicht geeft in de manier van denken van een snel rijk geworden man, die zoveel kolommen in de Amerikaanse media wist te vullen.

    • Surviving At The Top. Auteurs
    • Charles Leerhsen. Uitgever
    • Donald J. Trump
    • Random House. Prijs 21
    • Paul Frentroptrump