Problemen bij financiering havenproject in Hongkong

HONGKONG, 5 sept. De financiering van een van de grootste bouwprojecten ter wereld, de nieuwe lucht- en containerhavens in Hongkong, loopt gevaar. De bouw van de installaties, die de Rotterdamse haven van de eerste plaats op de wereldranglijst zou verdringen, begint deze week. Maar Peking, dat in 1997 de soevereiniteit over de Britse kroonkolonie krijgt, traineert de definitieve beslissing. 'Zonder de expliciete goedkeuring door Peking van dit project, dat ongeveer veertig miljard gulden gaat kosten, zal het uiterst moeilijk worden om banken te vinden die er geld in willen steken', meent Wiebe Goslinga, specialist in projectfinancieringen van de ABN in het Verre Oosten. Bovendien kampt Hongkong met een tekort aan bouwvakkers en heeft het de hulp nodig van ten minste 12.000 arbeiders uit China. Voor- en tegenstanders, zelfs Peking, zijn eensgezind van mening dat Hongkong een nieuw vliegveld nodig heeft. Het huidige vliegveld Kai Tak, dat met 16 miljoen passagiers per jaar het drukste vliegveld van Azie is, zal over enkele jaren zijn maximale capaciteit bereiken. Een tweede landingsbaan aanleggen is niet mogelijk, tenzij een wijk met 300.000 inwoners gesloopt zou worden. In verband met geluidsoverlast mag 's nachts niet gevlogen worden.

Waar de betrokken partijen het niet over eens zijn is de uitvoering van het project. De Chinese autoriteiten hebben al herhaaldelijk hun twijfels uitgesproken over de 40 miljard gulden die op tafel moet komen voor de lucht- en containerhavens.

Deze hoge prijs wordt veroorzaakt door de enigszins bizarre keuze van de lokatie van het te bouwen vliegveld. In plaats van middenin de stad, waar de huidige luchthaven Kai Tak ligt, komt het nieuwe vliegveld tussen twee afgelegen eilanden in te liggen, op het nu nog onbewoonde eilandje Chep Lap Kok.

Een stelsel van 12 kilometer lange, zesbaans tunnels en bruggen, waaronder een 1.400 meter lange hangbrug, moet voor verbindingen gaan zorgen met het toekomstige vliegveld. Voor de wegen en spoorverbindingen zullen vele hectares grond moeten worden aangewonnen. Op de nieuwe luchthaven kan 24 uur per dag worden geland en opgestegen. Volgens de plannen moet het vliegveld 80 miljoen passagiers per jaar kunnen verwerken.

Hongkong, dat nu al claimt wat betreft containers de drukste haven ter wereld te zijn, zal door de nieuwe havens de capaciteit drastisch uitbreiden. Volgens het plan moet de havencapaciteit in 2011 vervijfvoudigd zijn tot 450 miljoen ton per jaar, tegen de 292 miljoen ton aan goederen die in 1989 werd overgeslagen in Rotterdam, nu naar tonnage de grootste haven in de wereld.

Haven en vliegveld worden als een geintegreerd project gezien dat de naam PADS (Port and Airport Development) heeft gekregen. De bouw zal meer dan tien jaar in beslag nemen.

De regering van Hongkong doet van alles om duidelijk te maken dat de voorbereidingen van zowel de haven als het vliegveld geheel op schema liggen. Conform het draaiboek van de Britse bestuurders van de kroonkolonie worden op het moment vrijwel dagelijks contracten voor bagger- en landaanwinningsprojecten vergeven.

Regeringswoordvoerder Philip Bruce wijst erop dat de kostbare landaanwinning de enige mogelijkheid is voor het dichtbevolkte Hongkong dat vanaf 1997 een zogeheten Speciale Administratieve Zone van China zal zijn. Hongkong blijft gedurende vijftig jaar een kapitalistische enclave in de communistische Volksrepubliek China.

De Britse kroonkolonie heeft ongeveer de omvang van de provincie Utrecht, maar bewoning is in zeventig procent van het gebied niet mogelijk door de steile bergen. De overige duizend vierkante meter is met 5,5 miljoen inwoners een van de dichtstbevolkte gebieden in de wereld, waar zonder landaanwinning geen plaats is voor uitbreiding. Onlangs mengde de welbespraakte minister van financien van Hongkong, Sir Jacobs Piers, zich in de strijd door tijdens een persconferentie op te merken dat 'het vliegveld en de nieuwe havens er hoe dan ook komen. Dit is een beslissing die in Hongkong wordt genomen'. Behalve Peking heeft ook de recent opgerichte milieubeweging in Hongkong bedenkingen tegen de lokatie Chep Lap Kok. Een Amerikaanse groep biologen heeft net twee maanden onderzoek gedaan naar de flora en fauna op de eilanden Lantau en Chep Lap Kok. De leider van het onderzoek, Dr. Lazell, sprak enthousiast over de vondst van de zeldzame Geelbruine kikker, die volgens hem nergens anders buiten deze twee eilanden voorkomt.

Ook Mike Lynch, de hoofdredacteur van de Engelstalige krant de Hongkong Standard, is niet gelukkig met de huidige omvang van het project: 'De Britse koloniale overheid wil graag een afscheidscadeau nalaten. Maar het heeft de omvang gekregen van een uit de hand gelopen publiciteitsstunt. In plaats van het vertrouwen in de toekomst van Hongkong te vergroten is het tegenovergestelde gebeurd nu China het afscheidscadeau maar niet in ontvangst wil nemen. Afwijzing van het project door China zou gelijk staan aan afwijzing van kapitalistisch Hongkong'. De regering van Hongkong kreeg deze week uit onverwachte hoek steun voor PADS. Op de opiniepagina van de Engelstalige krant de South China Morning Post concludeerde een Fung Shui-meester, die de harmonie tussen de omgeving en de geesten bestudeerd, dat Chep Lap Kok een buitengewoon harmonische lokatie is. En een Fung Shui-meester wordt niet snel tegengesproken in Hongkong.