Ondanks verlies 330 arbeidsplaatsen; Nijmegen opgelucht, chipfabriek gaat door

NIJMEGEN, 5 sept. 's Werelds grootste stofzuiger zal nog een tijd in bedrijf blijven en daar is Nijmegen blij om. Even vreesde men dat de splinternieuwe chip-fabriek van Philips in Nijmegen, vanwege zijn enorme omvang ook wel 'de kathedraal' genoemd, zou worden stilgelegd. Nu blijkt dat ondanks het verlies van 330 arbeidsplaatsen de produktie van chips doorgaat, halen zowel (overblijvende) werknemers als gemeentebestuur tamelijk opgelucht adem.

De ondernemingsraad van de Nijmeegse vestiging, waar nu nog 3200 mensen werken, voelt zich wel 'overvallen' door de plannen. Maar, zegt OR-secretaris G. Lijbers, 'het ziet er voor Nijmegen nog zo slecht niet uit'.

De OR had zelfs een verlies van 100 banen meer ingecalculeerd. En vanuit het gemeentehuis laat men weten dat het 'dramatischer had kunnen uitpakken dan nu is gebeurd'. Twee Nijmeegse afdelingen moeten sluiten. De ontwikkelaars van Philips' proeffabriek voor megachips in Eindhoven gaan zich in Nijmegen bezighouden met de ontwikkeling van nieuwe, maar wel conventionele chips. Een situatie die volgens Lijbers redelijk hoopgevend is. 'In ieder geval op de korte termijn', zegt hij, 'want de vraag naar conventionele chips is groot en we zijn in staat hier grote aantallen te maken.' De capaciteit van de Nijmeegse chipfabriek wordt volgens hem op dit moment nauwelijks voor de helft gebruikt. Een kleine personeelsuitbreiding zou zelfs binnenkort weer mogelijk zijn. 'Maar op de lange termijn', aldus Lijbers, 'is de situatie natuurlijk ook voor Nijmegen zorgelijk. De ontwikkeling van de SRAM (de statische geheugenchip) werd immers altijd van strategisch belang genoemd. Nu deze strategie wordt gewijzigd, is het de vraag hoelang we nog mee kunnen blijven doen in deze wereld waarin de technologie snel veroudert.' Philips is ook in Nijmegen de grootste particuliere werkgever en de gemeente heeft tot voor kort altijd geprobeerd rond 'de kathedraal' een Nederlandse Silicon Valley op te bouwen. Het acquisitiebeleid was gericht op high-tech bedrijven en met 14 ondernemingen en meer dan 6.000 werknemers in die sector scoorde men tot 1988 ook goed. Toen zette echter de recessie in en ontvielen de gemeente achter elkaar twee paradepaardjes: ASIC en EURASEN, met samen bijna 200 werknemers.

E. de Boer, directeur van de afdeling economische zaken van de gemeente: 'De kathedraal hoort naast de Waalkade en de Stevenstoren tot het beeldmerk van Nijmegen. Ze blijft gelukkig in bedrijf. Sluiting was een drama geweest, alleen al vanuit promotioneel oogpunt voor de gemeente.'

De Boer betreurt natuurlijk het verlies van de 330 banen. 'Niet niks', in een stad waar de werkloosheid bijna 20 procent bedraagt. Bovendien vreest hij een negatieve uitstraling van de sanering bij Philips. Direct gevaar ziet hij al voor een samenwerkingsproject tussen de Philipsvestiging, de Kamer van Koophandel en de Katholieke Universiteit Nijmegen voor de toepassing van lasertechnologie op elektronicagebied (opto-elektronica). Daarvan hadden diverse kleinere high-tech bedrijfjes in de regio moeten meeprofiteren. 'Jammer', aldus De Boer. Ook informatica-hoogleraar prof. dr. C. H. Koster aan de Nijmeegse universiteit is niet te spreken over de ontwikkelingen bij Philips. Hij vraagt zich af of Philips er 'uberhaupt in zal slagen op termijn de produktie van chips in Nijmegen te houden'.

Voor zijn eigen faculteit voorziet hij ook vervelende gevolgen: 'Er verdwijnen zeker mogelijkheden voor ons. Ik vrees bijvoorbeeld voor onze ontwerp-afdeling. En het begon net allemaal een beetje te lopen'. Hoofd H. van de Pas van het Transferbureau van de universiteit ziet nog een lichtpuntje: 'De gaatjes die Philips nu laat vallen, kunnen mogelijk door anderen worden opgevuld'.

De regio mag het kennispotentieel dat met en door Philips is opgebouwd niet verloren laten gaan, stelt hij. 'Anders dreigt leegloop.'

In oktober wordt hij op zijn wenken bediend. Dan gaat de eerste paal de grond in van een nieuwe vestiging van Du Pont de Nemours. Zo'n 70 werknemers gaan daar fotomaskers maken, negatieven voor omhullingen van chips. Du Pont heeft die activiteit onlangs van Philips overgenomen, inclusief een dertigtal werknemers. De Boer: 'Misschien zien we dat soort verzelfstandigingen wel meer de komende tijd'.

    • Frank Poorthuis