Totale investeringen overschrijden de 200 miljoen guldenruimschoots; Floriade: etalage van tuinbouw en toeleveranciers

ZOETERMEER, 4 sept. Een attractiepark bouwen met een zelfde oppervlak als de Efteling, gericht op meer bezoekers, en na zes maanden de boel weer afbreken. Voor die opgave staat de Stichting Floriade 1992, waarvan de gemeenten Zoetermeer en Den Haag en de Nederlandse Tuinbouwraad de kern vormen.

Deze week geeft de stichting publiekelijk haar visitekaartje af met de oprichting van een 76 meter hoge uitzichttoren op het Floriade-terrein bij Zoetermeer, langs de rijksweg Den Haag-Utrecht. De toren wordt het symbool van de vierde Floriade, zoals de Rotterdamse Euromast dat in 1960 was bij de allereerste.

De 'Wereldtuinbouwtentoonstelling Floriade Den Haag-Zoetermeer 1992' moet de etalage worden van de Nederlandse tuinbouw en wat nieuw is van zijn toeleveranciers. Zo zal de PTT bij de ingang in drie grote groene bollen uitleg geven over de rol van telecommunicatie in de tuinbouw en pronkt DAF met vrachtwagens die de tuinbouwprodukten vervoeren. In de Floriade 1992 wordt 165 tot 180 miljoen gulden geinvesteerd, bijna drie keer zoveel als in de vorige Floriade (Amsterdam 1982). Nederland is groot in de tuinbouw. Van de wereldexport van sierbloemen is 68 procent afkomstig uit Nederland, bij potplanten is dat 51 procent. Ruim honderdduizend mensen vinden een baan in deze sector, die jaarlijks voor 13 miljard gulden exporteert.

De rol van de toeleveranciers aan de tuinbouw is tot nog toe onderbelicht gebleven in de Floriades, meent commercieel directeur H. van Driem. 'In totaal zetten ze jaarlijks voor 5 miljard gulden af. Deze bedrijven krijgen nu ook de kans de consument te tonen wat ze voor de tuinbouw betekenen'. De Floriade kent zeven thema's: produktie en energie (teeltwijzen en dergelijke); transport en distributie; consument (toepassingen van tuinbouwprodukten in consumentenartikelen als parfum); milieu; toekomst en wetenschap (veredelings- en vermeerderingstechnieken); wereld (met dertig buitenlandse inzendingen); en recreatie.

De voorbereidingen voor de jongste Floriade zijn al vroeg begonnen; in 1986 ging de eerste boom de grond in. Cruciaal voor de planning van het evenement is een schatting van het bezoekersaantal. 'Dat aantal kun je vrij aardig berekenen', legt Van Driem uit in het houten kantoor dat naast het terrein van de Floriade staat. 'In de toeristische marketing is algemeen aanvaard dat een dergelijke internationale attractie de meeste bezoekers moet trekken uit een gebied met een straal van 250 kilometer.' Door dat gebied in schillen in te delen met steeds grotere stralen en de vraag per schil te bestuderen, komt Van Driem op een schatting van maximaal 3,6 miljoen bezoekers in de zes maanden (april-oktober) dat de Floriade open is. Het gemiddelde aantal bezoekers bedraagt 20.000 per dag, op topdagen als Hemelvaartsdag kan dat oplopen tot 35.000. Dit soort berekeningen heeft invloed op de indeling van het park, bijvoorbeeld waar het gaat om de benodigde parkeerruimte. Naar schatting de helft van de bezoekers komt met de auto. Op een topdag kunnen dan 6400 voertuigen worden verwacht, met een geschatte gemiddelde bezettingsgraad van 2,7 personen per auto. De ervaring leert dat elk parkeervak dagelijks plaats biedt aan anderhalve auto, zodat maximaal 4500 plaatsen nodig zijn. Kosten: 3 miljoen gulden. Op dezelfde wijze valt te berekenen dat alleen al voor toiletten 1 miljoen gulden zal moeten worden uitgetrokken.

Het 68 hectare grote tentoonstellingsterrein werd in 1984 uitgekozen en begint, verscholen achter een geluidswal langs de rijksweg, al duidelijk vorm te krijgen. Landschapsarchitecten ontwierpen als basis een driehoekig net van wandelpaden, geinspireerd door de vorm van de 'Patte d'Oie' (ganzevoet) uit de zeventiende eeuwse tuinarchitectuur.

De anderhalve kilometer lange hoofdweg en de zijwegen liggen er al, evenals de ongeveer een kilometer lange dijk waarover een treintje in de vorm van een rups zal rijden. De rozentuin staat in bloei en ook de waterpartijen zijn klaar. Een kwart van de beplanting is aangebracht.

Veel zal na 1992 weer verdwijnen, maar de indeling is zodanig dat zoveel mogelijk elementen weer kunnen worden gebruikt in de nieuwe Zoetermeerse woonwijk Rokkeveen.

De exploitatiekosten van de Floriade bedragen zo'n 99 miljoen gulden. Dat kan voor ruim de helft worden gedekt uit kaartverkoop. De provincie Zuid-Holland heeft zich op voorhand garant gesteld voor 15 miljoen gulden en onder meer de gemeenten Den Haag en Zoetermeer geven subsidie in de verwachting dat de Floriade in de regio meer dan 140 miljoen gulden aan extra bestedingen genereert. De gemeenten investeren daarnaast ongeveer 40 miljoen gulden in het project, terwijl deelnemende bedrijven 25 tot 40 miljoen in de paviljoens steken. Bovendien zal voor 40 miljoen gulden aan tuinbouwprodukten worden getoond. De totale investeringen bedragen derhalve 204 tot 219 miljoen gulden.

Toegangsbewijzen voor de Floriade zullen ter plekke worden verkocht, terwijl landelijke distributie ervan ook via postkantoren, NS-stations, Rabobanken en VVV-kantoren plaatsheeft. Om een goede bereikbaarheid van het terrein te realiseren, is gekozen voor een ligging bij twee NS-stations en een afslag van de rijksweg. Van Driem: 'Enig probleem is dat de Randstad niet filevrij is, maar problemen proberen we te beperken door gespreid bezoek te stimuleren'. De meeste bezoekers komen naar verwachting na 10.00 uur aan, als de ochtenspits al voorbij is. Door het park tot 20.00 uur open te houden en voldoende eetgelegenheid (3.000 zitplaatsen) te bieden hoopt de organisatie bezoekers tot na de avondspits (16.00 tot 18.00 uur) te kunnen vasthouden. Zij verwacht dat de Floriade het fileprobleem nauwelijks zal verergeren.

Door de prijs op minder populaire dagen te verlagen kunnen bezoekers van de topdagen worden weggelokt. Bij de vaststelling van de standaardprijs is naar concurrerende Nederlandse attracties gekeken als de Efteling (21 gulden) en de Flevohof (17,50 gulden). De Floriade gaat voor volwassenen twintig gulden kosten.

Bij het ontwerp van de Floriade is met ruim 40.000 vierkante meter overdekte tentoonstellingsruimten gepoogd de afhankelijkheid van het weer te beperken. Bovendien wordt de inrichting dertienmaal gewijzigd om herhalingsbezoek te stimuleren. Voor promotie van het evenement heeft de organisatie 10 miljoen gulden uitgetrokken.