'Normale kinderen die net iets meer zorg nodig hebben'; Subsidiestop zou einde van schoolinternaten betekenen

ETTEN-LEUR, 4 sept. Het internaat Dr. Edward Poppe in het Brabantse Etten-Leur is een zogenoemd schoolinternaat. Pakken de meeste van de negentig leerlingen nu nog alleen in de weekeinden hun tas om voor twee dagen naar huis te gaan, het ziet er naar uit dat ze met ingang van 1 januari voorgoed hun biezen kunnen pakken.

Minister d'Ancona van welzijn, volksgezondheid en cultuur is namelijk van plan de 2,3 miljoen gulden subsidie die aan het Etten-Leurse internaat en aan de drie andere schoolinternaten in Oudenbosch, Oss en het Overijsselse Azelo wordt gegeven, te schrappen. 'De ouders van onze kinderen zijn daardoor erg in de war geraakt. Ook instanties als de Riaggs (Regionale instituten voor ambulante geestelijke gezondheidszorg red.) en kinderpsychiatrische centra snappen er geen syllabe van', zeggen directeur P. Eijgendaal en bestuursvoorzitter mr. M. Asselbergs van het internaat in Etten-Leur. Ze hebben inmiddels een stapel adhesiebetuigingen gekregen.

In wat ze in Etten-Leur het 'poppenhuis' noemen de woonstee voor de allerkleinsten vanaf zes jaar zit krullebol Alexandra, spelend met een kussen, te wachten tot ze voor het weekeinde wordt gehaald. Haar moeder kwam onlangs door een ongelukkige val om het leven. Haar vader had haar via de gemeentelijke sociale dienst weten te plaatsen in Etten-Leur, omdat hij alleen niet voor het kind kon zorgen. 'Straks', aldus Eijgendaal 'staat ze op straat en moet haar vader maar zien hoe ze terechtkomt.' Op 31 juli kregen de vier internaten met in totaal 120 personeelsleden en 500 kinderen tussen de 6 en 18 jaar van de minister te horen dat het per 1 januari afgelopen is met de subsidie. Die wordt verstrekt voor dat deel van de kosten, dat een aantal ouders niet kan opbrengen. Het gaat daarbij om 200 van de 500 kinderen, voor wie de situatie thuis begeleiding buitenshuis, in dit geval het internaat, nodig maakt. 'In principe gaat het om normale kinderen, die in abnormale omstandigheden terecht zijn gekomen en behalve bad, bed en brood iets meer zorg nodig hebben', aldus Eijgendaal. In de internaten zitten verder kinderen van wie de ouders zijn uitgezonden naar verre landen of die kermisexploitant of schipper zijn. Zij betalen de internaatkosten van 15.000 gulden per jaar zelf. 'Als de minister bij haar voornemen blijft betekent dat dus dat alleen kinderen van ouders met centen hier terecht kunnen', aldus Eijgendaal, die overigens verwacht dat de vier internaten helemaal dicht moeten, omdat een substantieel deel van de kinderen voor subsidie in aanmerking komt.

Volgens hem is er geen andere opvang mogelijk. 'De minister zegt dat de kinderen best terecht kunnen bij de ambulante voorzieningen of in pleeggezinnen', aldus Eijgendaal, 'maar als dat de oplossing was, waren ze hier niet, gesteld dat er voldoende pleeggezinnen zouden zijn. Bovendien beschouwen de ouders opvang in pleeggezinnen als een bedreiging. Hier behouden ze de eigen verantwoordelijkheid voor het kind. De problemen van de kinderen zijn bovendien niet zo ernstig dat ze naar, overigens veel duurdere, behandelingsinstituten hoeven. Dat zal ze ook nog eens ten onrechte bestempelen tot probleemgevallen.' Vorige week maandag had de Stichting Schoolinternaten Nederland, waaronder de vier instellingen vallen, een gesprek met de minister. Eijgendaal voerde het woord. Hij haalde uitspraken aan van ambtenaren van WVC met wie hij contact had gehad. 'Het enige dat we in dit land nog missen is een internaat voor kinderen met bloemkooloren', had een ambtenaar gezegd, of: 'U gedraagt zich als een familie die op zoek is naar een gelegenheid om feest te vieren.'

De minister had, aldus Eijgendaal, laten merken dat ze eigenlijk niet wist dat het in de internaten niet om uitgesproken probleemkinderen gaat. De minister zou aan het slot van het gesprek hebben gezegd overtuigd te zijn van de zin van de internaten, had gewezen op de noodzaak tot bezuinigen en aangegeven dat haar ambtenaren deze vorm als 'haalbaar' hadden bestempeld. Maar ze schoof de verantwoordelijkheid door naar de Tweede Kamer.

Het was dezelfde Tweede Kamer die in maart 1982 door het aannemen van een motie van PvdA, VVD en D66, ondersteund door het CDA, de subsidie aan de schoolinternaten mogelijk maakte. Eijgendaal: 'We zijn een kindje van de Tweede Kamer, dat men van ambtelijke zijde echter al meteen om zeep heeft willen helpen. We werden geidentificeerd met een kostschool, wat we niet zijn, en met roomskatholiek, wat er ook al lang van af is. Door een motie van het D66-Kamerlid Mik in 1985 kon worden voorkomen dat we een korting kregen van 20 procent. In 1986 diende de PvdA een amendement in waardoor de subsidie werd verhoogd met 262.000 gulden op grond van het feit dat men onze internaten zulke nuttige instituten vond. Nu wil een minister van dezelfde partij van ons af.' De internaten gaan de vier grote partijen in de Kamer benaderen om de minister van haar voornemen af te brengen. Het CDA-lid mevrouw Zoutendijk-Appeldoorn heeft al gezegd dat afschaffing van de subsidie het laatste is wat haar partij wil. De PvdA-fractie beraadt zich woensdag. VVD en D66 komen aan de beurt als ze terug zijn van vakantie.