Hoge bloeddruk bij ouderen wordt al in de baarmoederbepaald

Iemands bloeddruk wordt sterker bepaald door de omstandigheden in de baarmoeder nog voor de geboorte dus dan door bekende risicofactoren als lichaamsgewicht, alcoholgebruik en zoutopname. Een kleine baby met een grote placenta heeft een duidelijk grotere kans om later een te hoge bloeddruk te krijgen.

Tot die conclusie komt een team onder leiding van Prof. David Barker van de Environmental Epidemiology Unit van de Universiteit van Southampton (British Medical Journal, 4 augustus). Barker ontdekte dat de archieven van het Sharoe Green Hospital in Preston bij Liverpool gedetailleerde gegevens bevatten over de vrouwen die tussen 1935 en 1943 in de kraamkliniek van dit ziekenhuis bevallen waren. Niet alleen het gewicht en de hoofdomvang van de pasgeborene, maar ook het placentagewicht werden genoteerd. Barker en zijn team hebben deze baby's intussen mensen van middelbare leeftijd opgespoord. Het bleek dat degenen die bij de geboorte te klein waren ten opzichte van de placenta nu een te hoge bloeddruk hadden.

Een afdoende verklaring geeft Prof. Barker niet. Hij stelt dat een grote placenta normaal een grote baby hoort op te leveren; een disproportie duidt er dus op dat de baby in de baarmoeder niet genoeg gegroeid is. Wellicht dat deze groeistoornis ook consequenties heeft voor de ontwikkeling van het vaatstelsel. Het ontdekte verband tussen bloeddruk, placenta-, en geboortegewicht is overigens slechts een toevallige vondst. Barker probeerde de hypothese te bewijzen dat er een relatie bestaat tussen een slechte voedingstoestand van de moeder, een slechte groei van het kind in de baarmoeder en de sterfte aan hart-, en vaatziekten later. Hij had eerder ontdekt dat op dezelfde plaatsen waar nu een grote sterfte aan hart-, en vaatziekten voorkomt, vroeger in deze eeuw vaker moeders en kinderen rond de bevalling dood gingen. Bij zijn pogingen om deze hypothese te bewijzen is hij nu op het onverwachte resultaat gestuit dat het gewicht van de placenta er mee te maken heeft. Barker heeft voor de zekerheid zijn onderzoek nog een tweede keer herhaald, weer met dezelfde resultaten.

Het lijkt er dus op dat we met twee routinemetingen bij de geboorte al een hoge bloeddruk op volwassen leeftijd kunnen voorspellen. Alle andere invloeden lijken daarmee vergeleken van ondergeschikt belang. Als er al voor de geboorte bepaald is wie er hart-, en vaatziekten kunnen krijgen, dan moet men ook nu al over preventieve maatregelen voor toekomstige generaties na gaan denken.(Bart Meijer van Putten)