Westerse druk op Irak meer vrouwen te laten vertrekken

LONDEN/ PARIJS/ NICOSIA, 3 sept. Verscheidene Westerse landen oefenen druk uit op Bagdad om de duizenden vrouwen en kinderen vrij te laten die na het vertrek van ongeveer 700 gijzelaars nog in Irak vastzitten. Vandaag arriveerden maar enkele Westerlingen in Amman. De vredesmissie van de secretaris-generaal van de Verenigde Naties is mislukt.

Irak weigerde gisteren een Frans vliegtuig toe te laten om een groep van 130 Westeuropeaanse en Amerikaanse vrowuen en kinderen te evacueren die in het bezit zijn van uitreisvisa. Ook de toestemming aan de Britse luchtvaartmaatschappij Virgin Atlantic Airways om een toestel naar Bagdad te sturen, werd ingetrokken. Wel zouden er nog uitreisvisa worden uitgegeven. De Iraakse president Saddam Hussein zei dinsdag dat alle Westerse vrouwen en kinderen Irak mochten verlaten.

Een Iraakse woordvoerder zei dat er geen Westerse vluchten in Bagdad worden toegelaten zolang een embargo tegen de Iraakse luchtvaartmaatschappij Iraqi Airways van kracht is. Hij zei dat een uitzondering was gemaakt voor het vliegtuig van de Westduitse luchtvaartmaatschappij Lufthansa dat zaterdag meer dan 300 buitenlanders uit Bagdad meenam. Zolang er geen verandering komt in de politiek van Westerse landen ten opzicht van Iraqi Airways zullen vertrekkende buitenlanders over de weg naar Jordanie moeten reizen of de lijnvluchten naar Amman moeten nemen, de enige bestemming waarnaar de luchtvaartmaatschappij kan vliegen, aldus de woordvoerder. Aan boord van de twee vluchten van Iraqi Airways die vanochtend in Amman arriveerden waren niet meer dan 14 Westerlingen onder wie 10 journalisten. In totaal circa 700 Westerse vrouwen, kinderen en zieken de laatste categorie had de Amerikaanse zwarte leider Jesse Jackson van de Irakse president Saddam Hussein meegekregen vertrokken gisteren met twee vliegtuigen van Iraqi Airways en het Lufthansa-vliegtuig uit Bagdad met bestemming Amman, Franmkfurt, Parijs, Londen en Washington. In meerderheid ging het om Britse vrouwen en kinderen, maar ook vele Amerikaanse, Franse, Japanse en Westduitse. De meeste van hen hadden echtgenoten en vaders in Irak moeten achterlaten. In Iran en bezet Koeweit zijn nog steeds ongeveer 2 miljoen buitenlanders, onder wie meer dan 10.000 Westerlingen die in aanmerking komen om als menselijk schild te dienen tegen een eventuele aanval op Irak.

De Oostduitse ambassadeur in Koeweit zou met geweld door Iraakse troepen naar Bagdad zijn meegenomen, nadat hij zijn belegerde ambassade had verlaten om steun te zoeken bij zijn Westduitse collega's.

Eerder was de Marokkaanse ambassade ontruimd, maar verder zijn de 20 ambassades die het Iraakse ultimatum te sluiten hadden genegeerd, ongemoeid gelaten, kenelijk om het Westen geen aanleiding te geven voor een aanval. De Marokkaanse diplomaten worden nog in Bagdad vastgehouden.

Iran maakte gisteren bekend dat het bereid was in totaal 100.000 buitenlanders door te laten die uit Koeweit en Irak naar huis terug willen. Duizenden buitenlanders, in meerderheid Pakistani's, zijn al via Iran naar hun vaderland teruggekeerd sinds Teheran vorige week zijn grenzen opende voor vluchtelingen uit Irak en Koeweit. De VN-organisatie voor hulp bij rampen (UNDRO) meldde vrijdag dat zich een half miljoen vluchtelingen bij de Iraans-Iraakse grens hadden verzameld. VN-organisaties hebben zich bereid getoond Iran te helpen.

Aan de Iraakse grens met Turkije zouden zich nopg eens 60.000 vluchtelingen hebben verzameld. Pakistaanse vluchtelingen zeiden dat er aan de Iraakse kant een file auto's van 15 kilometer staat. 'De meeste mensen worden aan de Iraakse grens van hun bezittingen beroofd. Zonder steekpenningen is het bijna onmogelijk om vergunning te krijgen Turkije binnen te gaan', zei een Pakistaanse zakenman.

De Verenigde Naties kondigden gisteren aan hun hulp te vergroten aan de duizenden Aziatishe vluchtelingen die in de woestijn tussen de Iraakse grens en de Jordaanse grenspost Ruweished zijn gestrand. Het gaat om 60.000 Indiers, Thais, Bengalen en Filippijnen, die in twee geimproviseerde kampen vastzitten. Jordanie weert de Aziaten om te vermijden dat de doorgangscentra overlopen. Het wil dat de betrokken Aziatische landen eerst hun evacuatie regelen.

De secretaris-generaal van de Verenigde Naties, Javier Perez de Cuellar, toonde zich gisteren in Amman zeer teleurgesteld over de uitkomst van zijn gesprekken met de Iraakse minister van buitenlandse zaken Tareq Aziz. 'Ik heb gefaald', zei hij, al was zijn missie geen 'totale mislukking'. 'De huidige situatie is zeer explosief'.

Hij zei dat 'men soms de indruk krijgt dat de Irakezen tijd willen winnen om hun verworvenheden te consolideren', dat wil zeggen de annexatie van Koeweit. Daarbij stelde hij dat de tijd werkt 'tegen de vrede en voor Irak'.

(AFP, Reuter, AP, UPI)