Verhalen over de havenstad tijdens tocht over de rivier

In de stijlvolle ontspanningskamer voor de directie van de voormalige Holland-Amerika lijn maakt schrijver Thomas Verbogt duidelijk waarom wij hier laat op de avond per boot zijn heengevoerd. 'Tijd bestaat niet voor een Rotterdammer. Hij werkt tot hij erbij neervalt, zonder de uren te tellen', klinkt het bezwerend. De aanwezigen brengen een eerbetoon aan degenen die de havenstad na de oorlog uit de puinhopen hebben opgebouwd: tijdens een tocht langs verschillende pleisterplaatsen langs de Nieuwe Maas, trekt de geschiedenis van Rotterdam aan ons voorbij.

De excursie, die nog tot 16 september kan worden gemaakt, is een onderdeel van een dans- en theaterfestival, dat de Rotterdamse Kunststichting onder het motto 'De stad bruist' organiseerde ter gelegenheid van vijftig jaar wederopbouw. In vier korte toneelstukken (het vijfde is dezer dagen klaar) van verschillende schrijvers worden op steeds andere lokaties verhalen verteld, over de rivier, de bouw, de hoge en de lage kringen in de stad. De avond begint ongelukkig met een saai stuk van Henk Blanken (De man van Anna) over de verveling op rondvaarten door de haven. Een schuit van de havenschool brengt de deelnemers vervolgens naar de volgende plaatsen op de route.

De Rotterdamse sky-line levert bij ondergaande zon een romantische aanblik die uitstekend past bij de wat nostalgische toneelstukken. De roestige boot schuift over het water, hijskranen en verlaten bouwputten bepalen overal het blikveld, ergens klinkt het geluid van een schorre saxofoon. In de verte hoor je palen de grond inslaan. De plekken waar de Rotterdamse Verhalen zich afspelen zijn onverwacht mooi en vormen een geheel met de inhoud van de stukken. De bouwput van een nieuwe spoortunnel is het decor van Relikwie, van Frans Willem Korsten. In een peilloze diepte bekvecht een betonvlechter met de kraandrijver die hoog boven hem zit over de 'onzinnige bouwlust' van de gemeente. Aan kankeraars heeft de stad weinig, logisch dat de vlechter niet lang meer heeft te leven.

We varen verder het havengebied door. In een loods bij de Holland-Amerika lijn worden vijf cabareteske taferelen gespeeld uit het leven aan de zelfkant van de stadse samenleving, want natuurlijk heeft niet iedereen geprofiteerd van de explosie in de bouw. Cornelis Schuit bedacht voor de mime-voorstelling Financiele quarantaine een levensgrote kijkdoos, waarin een halve eeuw sociale ellende komisch in beeld wordt gebracht. Met een knipoog bezingt onze gids ten afscheid op de kade het fiere jongenshart dat klopt in de borst van iedere Rotterdammer die daarmee alle tegenslagen te boven komt.

De terugtocht voert langs donkere torenflats en stille bouwketen. Morgen gaan ongetwijfeld weer vele palen de grond in, want de groei is niet te stuiten.

Voorstelling: Rotterdamse Verhalen door Rotterdamse amateurspelers. Auteurs: Henk Blanken, Frans Willem Korsten, Thomas Verbogt, Cornelis Schenk. Saxofoon: Erna Pruym. Gezien: 31/8 op verschillende plaatsen langs de Maas. Daar nog te zien t/m 16/9.