PAUL DEEN 1915-1990; Een excellent typeur

De acteur Paul Deen, die donderdag op 75-jarige leeftijd overleed, is vooral bekend geworden via radio, televisie en cabaret. Op het toneel speelde hij slechts enkele gastrollen (bij de Haagse Comedie en Ensemble), maar daar staan honderden hoorspelen en tientallen tv-rollen tegenover. Zes jaar lang was hij verbonden aan het Tingel Tangel-cabaret van Sieto en Marijke Hoving, waar hij wondertjes van minutieuze typeerkunst verrichtte.

Zijn carriere begon na de oorlog met een langdurig dienstverband bij de toenmalige hoorspelkern van de Nederlandse Radio Unie. In die periode oogstte hij nationale bekendheid in de geheimzinnige titelrol van de hoorspelserie Monus, de man van de maan. Vanaf 1952 was hij lid van de cabaretgroep van Wim Sonneveld, waarvoor hij bovendien enkele teksten schreef. Zes jaar later begon zijn engagement bij het pas begonnen Tingel Tangel aan de Nieuwe Zijds Voorburgwal in Amsterdam, waar de Hovings zelf bij de kassa stonden. Deen nam de jassen aan, perste desgewenst in zijn kleedkamer sinaasappelen als de jus d'orange dreigde op te raken en vormde met zijn vaak vlijmscherpe fluistertoon een excellent uitvoerder van de boosaardige teksten van Hoving. Tot zijn succesnummers in dat genre behoorde een vileine Soekarno-imitatie, die enkele seizoenen op het repertoire bleef staan. Daarnaast maakte hij indruk met een sober lied over de aanleg van de nieuwe, verbrede Weesperstraat in de vroegere joodse buurt.

De laatste keer dat Paul Deen op het toneel verscheen, was in 1978, toen hij de gesoigneerde presentator was van het liedjesprogramma Alle laatjes open. Hij doceerde gesproken woord en zangpresentatie aan de Kleinkunstacademie en gaf toneellessen aan de voormalige Scapino-dansacademie.

    • Henk van Gelder