Kamer wil opheldering over geweld

DEN HAAG, 3 sept. De fracties van VVD en D66 willen morgen in de Tweede Kamer opheldering van minister Ter Beek over de commandovoering in het Golf-gebied en het aanwenden van geweld. Vrijdagavond zei premier Lubbers dat de Nederlandse fregatten 'beheerste dwang' zullen gebruiken om naleving van het VN-handelsembargo tegen Irak in het Golf-gebied te controleren.

De Nederlandse marine kan koopvaardijschepen aanhouden, intimiderende manoeuvres uitvoeren en schoten voor de boeg geven. Voor het aanwenden van meer geweld moet minister Ter Beek toestemming geven tenzij de Koninklijke Marine handelt uit zelfverdediging. Overigens opereren de Nederlandse schepen in een gebied waar de Iraakse luchtmacht moeilijk kan komen. De Irakezen hebben wel faciliteiten om hun gevechtsvlietuigen in de lucht van brandstof te voorzien maar die mogelijkheden zien experts als zeer beperkt. In de Straat van Hormuz is er op dit moment geen gevaar voor vijandige mijnen. De Iraakse marine heeft een beperkte omvang en weinig slagkracht. De Iraakse luchtmacht heeft de laatste weken het eigen grondgebied niet verlaten, volgens defensiespecialisten.

Als de commandant van de Nederlandse taakgroep in de Straat van Hormuz, kapitein ter zee A. van Gurp, van mening is dat de Nederlandse fregatten meer geweld moeten gebruiken dan stelt hij zich via de satelliet in verbinding met Den Helder. Hij rapporteert aan de commandant van de Zeemacht Nederland, vice-admiraal J. Haver Droeze, die op zijn beurt de bevelhebber der zeestrijdkrachten vice-admiraal jhr. H. van Foreest in kennis stelt van het verzoek. Uiteindelijk beslist minister Ter Beek van Defensie, die een aanbeveling krijgt van Van Foreest. De minister is 24 uur per dag via autoradio en speciale lijnen naar zijn thuisadressen in Coevorden en Scheveningen bereikbaar. De drie-marine officieren en minister Ter Beek kunnen gelijktijdig met elkaar spreken. De verbinding met het Nederlandse commando in het Golf-gebied is, volgens de marine voorlichtingsdienst een kwestie van seconden. Op de verbindingen zou niet kunnen worden ingeluisterd.