'In sommige landen in najaar al olietekort'

PARIJS, 1 sept. De meeste westerse landen zullen in november en december hun strategische olievoorraden moeten aanspreken.

Dit verwachten deskundigen van het Internationaal Energie Agentschap (IEA) in Parijs. Het bestuur van het IEA, dat bestaat uit vertegenwoordigers van 21 westerse landen, acht het nu nog niet nodig noodmaatregelen voor de olievoorziening te treffen.

Gisteren kwam het bestuur voor de tweede maal na het uitbreken van de Golfcrisis bijeen om zich op de energievoorziening te beraden. Landen die slechts kleine strategische voorraden kunnen aanhouden, zullen in de herfst wellicht gedwongen zijn tot maatregelen om het verbruik van olie snel te verminderen, zei IEA-directeur, mevrouw Helga Steg. Een 'pijnloze' manier om dat te doen is door in de industrie en bij elektriciteitsopwekking meer over te schakelen van olie op kolen of aardgas. Als dat onvoldoende helpt is vermindering van het motorverkeer door vrijwillige maatregelen, zoals minder rijden op zondag en carpooling een reele mogelijkheid, meent Steg.

Het IEA is blij met het besluit van de Opec (Organisatie van olie-exporterende landen) van eerder deze week, om de produktie op te voeren. Maar het agentschap wijst erop dat dit onvoldoende is om de weggevallen export van Irak en Koeweit te compenseren.

De import van olie uit de Golfstaten is de afgelopen maand (voor het Opec-besluit) met bijna 3 miljoen vaten per dag verminderd. Toch is in de westerse landen, inclusief Turkije dat het zwaarst wordt getroffen, nog nergens een tekort aan brandstoffen opgetreden omdat de oliemaatschappijen de aanvoerstromen hebben verlegd.

De oliemaatschappijen hebben hun commerciele voorraden met enkele procenten (300.000 vaten van 159 liter) verminderd. Het IEA had daarop enkele weken geleden aangedrongen. Volgende maand wordt een verdubbeling van dat getal verwacht, maar in de winterperiode zal de voorraad niet verder kunnen afnemen.

In september en oktober verwacht het agentschap dat de produktieverhoging van Opec en enkele westerse landen te zamen met voorraadvermindering een olietekort kan voorkomen, maar daarna neemt de vraag toe en wordt de situatie onzeker.

Het IEA blijft de ontwikkeling nauwgezet volgen. Het bestuur zal eind september beslissen of en welke noodmaatregelen worden genomen.

Voor de langere termijn, aldus de conclusies van het IEA-bestuur, willen alle regeringen meer doen aan energiebesparing, doelmatiger gebruik van energie en diversificatie van bronnen (meer kolen, gas en onuitputtelijke bronnen zoals zonne- en windenergie) om minder afhankelijk van olie te worden.

Gisteren heeft de Franse regering aangekondigd lid te willen worden van het IEA. Bij de oprichting van het agentschap, na de eerste oliecrisis van 1973, wilde Frankrijk niet toetreden. De regering in Parijs vreesde voor verslechtering van haar betrekkingen met de landen in het Midden-Oosten omdat het IEA werd gezien als een instantie die de macht van de Opec wilde breken.