DICK ADVOKAAT; De Kleine Generaal

Dick Advocaat heeft altijd op bijna lyrische wijze over zijn samenwerking met Rinus Michels en Leo Beenhakker binnen de technische staf van de KNVB gesproken. 'Het ademde een en al voetbal uit', zegt hij. Dat gevoel blijkt wederzijds te zijn geweest, want de als bondscoach teruggekeerde Rinus Michels heeft de 42-jarige Advocaat nu als zijn assistent naar Zeist teruggehaald. Hij stelde het zelfs als voorwaarde. Dat de Hagenaar ook nog trainer van SVV is vormde geen belemmering.

Hij wordt wel de Kleine Generaal genoemd. Dick Advocaat heeft een lengte van 1.71 meter. Hij bewijst het ongelijk van mensen die beweren dat kleine trainers wegens een vermeend gebrek aan overwicht nooit de top kunnen bereiken. 'Ik ben nog langer dan Rijvers en Boskov, toch twee echte toppers', zegt Advocaat. 'Het gaat om je uitstraling en autoriteit. En dat heeft met lengte helemaal niets te maken.'

'Martin van Vianen (ex-doelman uit Den Haag, red) is 2.10 meter, geloof ik. Hij is in het bezit van alle trainersdiploma's, maar heeft het in het betaalde voetbal toch niet gehaald', reageert Dicks broer Jaap Advocaat, ex-voetballer van Holland Sport en trainer in het Haagse amateurvoetbal.

Jaap Advocaat zegt met verbazing de loopbaan van zijn broer Dick, de jongste van vijf kinderen, te hebben gevolgd. 'Ik weet nog dat hij met schoolreisje naar Lunteren was en helemaal naar Den Haag kwam teruglopen. Hij had heimwee. Maar later ging dezelfde Dick wel met zijn plakboeken onder de arm naar Amerika om daar te voetballen.' Jaap Advocaat vergezelde zijn broertje vroeger vaak als deze voor de KNVB wedstrijden moest bekijken. Hij raakte onder de indruk van diens kennis van het voetbal. 'Het lijkt wel of Dick paranormale gaven heeft. Hij weet altijd precies wat er gaat gebeuren in het veld.' Ook spelers loven de capaciteiten van Advocaat. 'Hij is een vakman. Dat merk je aan alles', zegt Peter van Velzen, eerst speler en nu hulptrainer bij SVV. Hij noemt Advocaat 'goudeerlijk'. 'Heb je slecht gespeeld dan zeg hij: je hebt slecht gespeeld. Dat is hard, maar op den duur dwing je met zo'n houding het meeste respect af.'

Volgens Van Velzen is Advocaat geen autoritaire trainer, maar hij wil wel dat de huisregels strikt worden nageleefd. Advocaat zelf: 'Zo lang de spelers doen wat ik wil ben ik een hele aardige trainer. Gebeurt dat niet dan ben ik vervelend, tot in het irritante toe.'

Hij typeert zichzelf als 'een precies mannetje'.

Kritiek

De enige kritiek die Advocaat in zijn loopbaan als trainer kreeg te verduren kwam van collega's. In zijn eerste jaar bij Haarlem werd de Hagenaar nog weleens het verdedigende spel van zijn ploeg verweten. Rinus Israel noemde Advocaat ooit 'een opgeblazen kroket' nadat Haarlem in de Kuip met 1-0 Feyenoord had verslagen. Advocaat: 'Ik speel het liefst zoals Ajax of zoals SVV in het afgelopen seizoen in de eerste divisie, aanvallend, op de helft van de tegenstander. Maar daar moet je dan wel de ploeg voor hebben. Ik zou een slechte trainer zijn als ik een ploeg niet naar zijn mogelijkheden laat spelen. Ik liet Haarlem destijds op zijn Italiaans spelen. Dat leverde veel punten op. En ik was er extra bij gebaat dat het goed ging, want Haarlem was mijn eerste profclub.' De trainerscarriere van Advocaat begon bij amateurclub DSVP uit Pijnacker. In die tijd speelde hij zelf nog als profvoetballer. In drie jaar werd DSVP twee keer ongeslagen kampioen. Daarna vertrok Advocaat naar de KNVB. Technisch directeur Michels speurde ter aanvulling van het kader in Zeist bij de cursus oefenmeester 1 naar een goede praktijkjongen. Advocaat was eigenlijk tweede keus. Maar nummer een, Wim Jansen, wilde bij Feyenoord blijven. 'Zo zie je maar dat je nooit iets kan plannen', zegt Advocaat. 'Wie weet wat er van me was geworden als Jansen wel ja had gezegd.'

Hij was oorspronkelijk als coach van de UEFA-jeugd aangetrokken, maar een maand later was hij onder Kees Rijvers, die niet met Ger Blok overweg kon, assistent bij de A-selectie. En zo werkte Advocaat onbevoegd op topniveau, want hij miste het hoogste diploma. Dat haalde hij pas later.

Als voetballer haalde Dick Advocaat het Nederlandse elftal niet. Hij was een uitstekende middenvelder en speelde bij ADO, FC Den Haag, Roda JC, VVV, Chicago Sting, Sparta, Berchem Sport en FC Utrecht. Wim van Hanegem noemde Advocaat altijd zijn lastigste tegenstander. 'Ik had kanjers als Neeskens, Jansen en Van Hanegem voor me', zegt Advocaat over het uitblijven van een uitnodiging voor Oranje. 'Advocaat was als speler erg gedreven en dat is hij nu als trainer ook', zegt Wim Jansen. Als manager van SVV adviseerde hij miljonair John van Dijk Advocaat als trainer aan te trekken. 'Hoe ik wist dat Advocaat een goeie is? Dat kan ik niet uitleggen. Zoiets voel je gewoon', aldus Jansen.

Over de technische staf in de periode na het Europees kampioenschap van '92 is nog met geen woord gerept. De naam van Johan Cruijff blijft rondwaren, maar het zou helemaal niet onwaarschijnlijk zijn als Advocaat straks naar de functie van hoofdcoach doorschuift. Hij heeft eerder gezegd dat hij pas over een jaar of vijf zo'n positie bij de KNVB zou ambieren. Hij zou, zei hij, het 'veldwerk' nog te veel missen. , Maar', zegt hij nu, 'als ik een contract voor een lange periode krijg lijkt het me wel wat. Dan weet je dat je iets kunt opbouwen.'

Favoriet

Advocaat had dit seizoen al trainer van PSV kunnen zijn. Hij was de favoriet van de belangrijkste spelers in Eindhoven om Hiddink op te volgen. SVV-voorzitter John van Dijk weigerde echter zijn trainer te laten gaan. Hij vroeg een afkoopsom van een miljoen gulden. 'Nu ligt de situatie geheel anders', zegt Van Dijk. 'Dit is in het belang van het Nederlandse voetbal. Het kan straks zijn nadelen voor SVV hebben dat Dick Advocaat ook bij de KNVB werkt. Maar aan de andere kant is het ook heel mooi. Twee jaar geleden stond SVV nog onderaan in de eerste divisie en nu leveren we de assistent-bondscoach.'

Ook het menselijke aspect heeft Van Dijk laten meetellen in zijn besluit om aan deze constructie mee te werken. 'Advocaat wilde zelf zo graag.'

    • Hans Klippus