Kleitafel

De wereld van CNN bestaat uit snelle fragmenten trillend nieuws. Elke paar minuten een overrompelende anekdote, alleen onderbroken door presentatoren (m/v) met van die stevige, vertrouwenwekkende, ceramische gezichten en door oproepen om in bepaalde hotels te wonen (in Lund of Innsbruck) omdat de aanwezigheid van CNN daar de reiziger vrijwaart van locale en waarschijnlijk onbetrouwbare berichtgeving. Eigenlijk is CNN de Holiday Inn van het nieuws. Van die onderkomens wordt gezegd dat ze er overal ter wereld hetzelfde uitzien. Dat is geruststellend. Zet CNN aan en je bent weer thuis. Kaleidoscopische verslaggeving in de keuken van de wereldgeschiedenis (live) en voorgedragen in dat rappe en opgewonden Amerikaans; de taal van de ware reporter, de ooggetuige op locatie.

Ooit waren openbare terechtstellingenattracties waar heel de stad op af kwam. De perverse attractie van CNN is dat je, als je blijft kijken, een dramatisch voorval direct, zonder tijdverschuiving, kunt meemaken. Het is een soort kansspel. Hoofdprijs, om half vier 's nachts: een ramp.

Dan Newsnight op BBC 2. Grote ontroering maakte zich van mij meester toen ik die slungelige Peter Snow achter een tafel zag staan met, in klei, een reliefkaart van het Midden-Oosten. Ik weet wat dat is, zo'n kleitafel. Als jongetje op school heb ik er, samen met drie klasgenoten, ooit een moeten boetseren. De kaart van Noord-Brabant. Bossen van groen gespoten mos, rivieren van zilverpapier. Op de mooie tafel van Peter Snow was het water diepblauw en de woestijn een fraai, dof geel. Er stonden bordjes op, zoals op een conferentietafel: Bagdad, Riadh, Dahran. In de zee lagen scheepsmodellen. Elke avond was er een andere generaal of admiraal te gast, stemmige heren met grijs haar met wie Peter Snow de situatie besprak, tactische opties en varianten en de kwaliteit van de capabilities. Zo werden fragmentarische beelden door beschouwelijke conversatie weer tot orde en helderheid gebracht. Het mooiste was als ze een vliegtuigaanval lieten zien. In de tijd dat ik mijn kleitafel maakte, had je een speelgoedauto die je met een stuurtje in je hand via een lange draad op afstand kon besturen. De spelling van de merknaam weet ik niet meer maar je zei sjoeko. Boven Peter Snow's tafel verscheen ineens een kleine straaljager, wiegend op weg naar Irak. Ik kan me de elektronicus voorstellen, ook een stuurtje in de hand. Het vliegtuigje volgt zijn bevelen. Dan een flits: raket ontploft. Peter Snow glimlacht tevreden. Het Westen is paraat.