Boem 32; Vitamine C

Een banaan en een sinaasappel bespraken de verschrikkingen van het verschijnsel fruitsalade. 'Stel je voor, zo naakt en in stukken gehakt op een schaal te moeten liggen', huiverde de sinaasappel. 'Ja', beaamde de banaan, 'het is meer dan gruwelijk. En het ergste vind ik dat wij bananen in zo'n salade langzaam bruin worden. Bestaat er dan helemaal geen respect meer voor een gepelde vrucht?' Vandaag gaan wij fruit tegen 'roesten' beschermen met behulp van een paar tabletjes vitamine C. Wij hebben nodig: een appel, een oplosbaar vitamine C-tablet, een diepe kom, twee soepkommen, een uitdruiplepel en een keukenmes.

Vul de bodem van de diepe kom met water en los er het vitamine C-tablet in op. Snij de appel doormidden, haal het (halve) klokhuis er uit en schil een van de helften. Snij de geschilde halve appel nu in kleine partjes en gooi deze vlug in de kom met opgeloste vitame C. Vis ze eruit met behulp van de uitdruiplepel en gooi ze in een van de beide soepkommen.

Schil nu ook de andere helft, verdeel hem in kleine partjes en gooi deze in de andere soepkom. Zorg in de beide soepkommen dat de partjes zoveel mogelijk in contact staan met de lucht. Laat de kommen ongeveer een uur staan en vergelijk daarna hoe het fruit er bij staat.

In de soepkom zonder vitamine C zijn de appelpartjes bruin geworden, wat komt doordat een stofje in de appel reageert met zuurstof uit de lucht. Dit proces heet oxidatie of verbranding en is eigenlijk hetzelfde als roesten. In de soepkom met vitamine C zijn de partjes precies zo gebleven als toen je ze erin stopte. Je kunt de proef overigens ook doen met andere soorten fruit, bijvoorbeeld bananen of peren.

Hoe komt het nu dat in de ene kom het fruit bruin wordt en in de andere niet? Kennelijk gaat vitamine C het bruin worden van de partjes tegen en inderdaad, vitamine C is een anti-oxidant, die in ons lichaam allerlei verbrandingsprocessen tegengaat. Wij kunnen vitamine C niet missen. Zeelieden aten vroeger op lange reizen te weinig citrusvruchten, kregen dan te weinig vitamine C binnen en werden dan heel erg ziek: scheurbuik.

De mens is een van de weinige dieren die zelf geen vitamine C aanmaakt. Wij moeten het uit ons voedsel halen en daarom regelmatig citrusvruchten, tomaten of verse groenten eten.

Overigens kun je een fruitsalade natuurlijk ook op een minder ingewikkelde manier tegen bruin worden beschermen: door hem eenvoudig te bedekken met aluminium- of plasticfolie. Dat werkt ook uitstekend, want zo kan er van buitenaf geen zuurstof meer bij; alleen het kleine beetje dat onder het folie zit kan met het fruit reageren en als die op is wordt de salade niet meer verder bruin.