Simons bij installatie van commissie: 'Keuze niet tevermijden in gezondheidszorg'

RIJSWIJK, 30 aug. Vraag en aanbod in de gezondheidszorg komen hoe langer hoe meer onder druk te staan. Door de vergrijzing van de bevolking en introductie en toepassing van nieuwe technologieen, komt ons stelsel van ziekenfondsen en ziektekostenverzekeraars in de knel. Het maken van keuzes wordt onvermijdelijk.

Dat zei staatssecretaris Simons (volksgezondheid) vanochtend bij de installatie van de commissie 'Keuzen in de zorg'. De commissie, onder voorzitterschap van de Amsterdamse cardioloog prof. dr. A. J. Dunning, heeft als opdracht zich te buigen over vragen als: 'moet reageerbuisbevruchting al dan niet tot de essentiele zorg worden gerekend' en 'hoever moet de behandeling gaan van te vroeg geboren baby's'. De commissie moet haar werkzaamheden eind volgend jaar hebben beeindigd. Volgens Simons verhuizen het schaarste- en dus ook het keuzeprobleem binnen de gezondheidszorg, ten onrechte van het politieke toneel naar de rechtszalen. 'Ik acht dat geen goede zaak. Wij moeten allen onze verantwoordelijkheid nemen en moeilijke of pijnlijke vragen niet uit de weg gaan', aldus de staatssecretaris. 'Het keuzeprobleem in de zorg is een maatschappelijk probleem bij uitstek', zo zei hij. Naast demografische en technologische ontwikkelingen is binnen de samenleving sprake van toenemende medicalisering wat leidt tot 'een onverzadigbare vraag naar zorg zonder dat vaststaat dat de mensen daar beter van worden', aldus Simons. Als voorbeeld noemde hij het aanbieden van echoscopie bij gezonde zwangeren en het uitvoeren van bevolkingsonderzoek bij vrouwen die nauwelijks enig risico op borstkanker lopen. Simons: 'Nog even en het publiek wil anti-cholesteroltabletten als ware het fluor in het drinkwater.'

Behalve de toenemende medicalisering is, volgens de staatssecretaris, binnen de medische wereld toenemend sprake van het uitoefenen van zogenoemde defensieve geneeskunde onder het mom: je weet maar nooit. Om geen risico te lopen worden bijvoorbeeld bij de geringste twijfel rontgenfoto's gemaakt niet in de laatste plaats om dat dat door de consument wordt geeist. Volgens Simons versterkt het consumentisme in de gezondheidszorg de tendens tot het steeds verder opvoeren van het aanbod. 'We moeten ons er rekenschap van geven dat de vraag naar zorg onbegrensd is en de middelen per definitie beperkt zijn', stelde daarop commissievoorzitter Dunning. Volgens hem zullen de individuele aanspraken op zorg moeten worden geplaatst tegenover de plicht van iedereen om verantwoord met de eigen gezondheid om te gaan. De toenemende vraag naar voorzieningen wordt, volgens Dunning, ook veroorzaakt door de behoefte om via de gezondheidszorg het eigen levensgeluk na te jagen. 'Vraag naar- en aanbod van zorg groeien op deze manier uit elkaar. Schaarste van dat aanbod, selectie van patienten en wachtlijsten zijn onvermijdelijk, zelfs daar waar de baten bescheiden- en de kosten hoog zijn', zo zei hij.