'Saddam kon niet aardiger zijn geweest'

WASHINGTON, 30 aug. 'Dan Rather en Saddam Hussein'. Vijftig minuten lang, met drie reclame-onderbrekingen voor onder andere pijnstillers en zeep, interviewde de vele miljoenen dollars per jaar verdienende anchorman van het Amerikaanse televisienet CBS gisteravond de Iraakse president Saddam Hussein.

Daarmee plaatste het qua kijkcijfers op de derde plaats staande televisienet zich weer vooraan in de nieuwsrace. Andere televisienetten hadden zich tot nu toe met lagere Iraakse goden moeten behelpen. Misschien zullen ze nu ook bij Saddam op audientie mogen. Morgen vertrekt de Amerikaanse zwarte leider Jesse Jackson naar Bagdad om zich met Saddam aan de televisielampen te warmen. 'Hij kon niet aardiger zijn geweest voor mij, niet attenter', zei Rather na zijn exclusieve gesprek opgetogen door de telefoon vanuit Bagdad. Rather mocht zelfs een uur lang met Saddam door de galerij wandelen om verder te praten. 'We liepen wel tien keer op en neer', zei hij. Maar 'hij is niet de man met wie ik zou willen vechten. Hij dacht dat hij president Bush in de hoek had gedreven', zei Rather volgens wie Saddam niet te onderschatten valt. 'Hij heeft twee tatoeages op zijn hand. Volgens functionarissen kreeg hij die toen hij man werd. Hij heeft veel doorgemaakt als gevangene en als banneling. Hij kan wel een klap verdragen.' Saddam had het zelf niet beter kunnen zeggen. Vandaar dat de hoofdrolspeler van de avond de vraag van Rather om zichzelf te beschrijven had ontweken. Weinig buitenlandse staatshoofden krijgen bijna een uur lang prime time op de Amerikaanse televisie. Functionarissen van het Witte Huis walgden ervan en wilden niet reageren, terwijl Rather Saddam nog had uitgenodigd om een 'boodschap' aan president Bush over te brengen die vast zou kijken. De Iraakse televisie had het interview opgenomen maar er was beslist niet in gesneden, werd verzekerd.

Begeerd

Door zijn verovering van Koeweit is Saddam plotseling begeerd door elke televisiejournalist. En hij beheerst het medium beter dan de mullahs van zijn buurland Iran tijdens de gijzelingscrisis in 1979/80. Saddam was gisteravond vriendelijk, kalm en praatte zacht. Rather trok zijn gezicht in een zenuwachtige glimlachgrimas. Saddam liet zich niet uit de tent lokken maar gebruikte vaak de techniek van de retorische wedervraag. Hij keek slechts zo nu en dan of hij de ander wilde opeten. Uit Koeweit wilde hij beslist niet weg, zei hij. Dat was voortaan een deel van Irak, had het Iraakse parlement besloten. De Amerikanen hadden toch ook militaire invasies uitgevoerd in landen als Grenada en Panama? En dat waren dan nog landen die niet aan Amerika toebehoorden, terwijl Koeweit wel bij Irak hoort. 'Dat is het soort dualiteit dat Bush schijnt te volgen. Het is legitiem om een land te bezetten maar niet legitiem om een land terug te krijgen', lachte hij. De echte agressie kwam van de Amerikanen, vond hij. 'Ik denk niet dat de Amerikanen geinteresseerd zijn in de vraag wie Saddam Hussein is maar meer in de vraag hoe oorlog kan worden voorkomen', zei hij. En dat is simpel, vindt hij. 'De mensen uit Irak willen net als de Amerikanen geen oorlog. Ik kan in naam van het Iraakse volk zeggen dat ik geen oorlog wil. Als Bush dan ook nog zegt dat hij geen oorlog wil, dan komt er ook geen oorlog.'

Gijzelaars hield Saddam niet, maar 'gasten'.

Had Amerika in de Tweede Wereldoorlog ook geen Japanners vastgezet in het belang van de binnenlandse veiligheid? De gasten van Saddam Hussein waren er voor de vrede en dat was veel nuttiger. De gasten zouden in geval van een Amerikaanse aanval voor de Irakezen in de schuilkelder mogen omdat gasten naar goed Arabisch gebruik beter behandeld worden. Hij bleef erbij dat vrouwen en kinderen zouden worden vrijgelaten. Hij had daartoe besloten nadat hij zichzelf ter plekke bij de gijzelaars van hun toestand had overtuigd. Maar hij gaf er de Amerikanen de schuld van dat hij de mannen moest blijven vasthouden.

Saddam dreigde chemische wapens te gebruiken als Irak zou worden aangevallen. Het aantal slachtoffers bij een eventuele oorlog zou hoger zijn dan die van de Vietnam-oorlog. Met Amerika zou hij wel een dialoog willen aangaan maar geen onderhandelingen willen beginnen over Koeweit. 'Is het soms de 52ste staat van Amerika', vroeg hij. Hij zou wel met Amerika willen onderhandelen over de terugtrekking van de Amerikaanse troepen als hij daartoe gemachtigd zou worden door de Arabische landen. Hij ontkende dat hij compromisvoorstellen had gedaan aan Bush, zoals gisteren werd bericht. Bush zou die voorstellen hebben afgewezen.

Een openbaar debat met premier Thatcher en president Bush zou hij wel goed vinden als 'het publiek dan de ware feiten te weten krijgt'.