Gorbatsjov eens met Jeltsin over aanpak economie

MOSKOU, 30 aug. President Michail Gorbatsjov van de Sovjet-Unie en de president van het Russische parlement, Boris Jeltsin, zijn tot globale overeenstemming gekomen over de hervormingskoers van de Sovjet-economie. Zij riepen de bevolking gisteren gezamenlijk op 'de situatie in het land weer onder controle te nemen' om snelle invoering van de economische hervormingen mogelijk te maken. Gorbatsjov en Jeltsin vonden elkaar na een urenlang gesprek over het werk van de economische commissie die een compromis moet zoeken tussen het door het Russische parlement gewraakte plan van premier Nikolaj Ryzjkov en het radicale zogeheten '500 dagen plan' van Jeltsin. 'We zijn het eens geworden over de wezenlijke kwesties van de economische hervorming', aldus president Gorbatsjov. Jeltsin zei op zijn beurt tevreden te zijn over de radicaliteit van de voorstellen van de commissie, die vandaag zullen worden besproken op een gezamenlijke bijeenkomst van de Presidentiele raad en de Raad van de Federatie, waarin alle presidenten van de vijftien Unierepublieken zitting hebben.

Wanneer de economische en financiele situatie en de situatie op de consumptiemarkt niet onder controle worden gebracht 'is het onmogelijk het proces van de overgang naar de markteconomie in gang te zetten', zei Gorbatsjov, die geflankeerd door Jeltsin werd geinterviewd door de Sovjet-televisie.

De president voegde eraan toe dat alle democratische krachten in het land zich moeten verenigen om 'de invloed van geweld, zowel van rechts als van extreem links, te voorkomen'.

De tijd om doorslaggevende beslissingen te nemen is bijna verstreken, aldus de president. Beide presidenten wezen op de noodzaak in korte tijd een economisch akkoord te sluiten tussen de vijftien Unierepublieken.

Jeltsin en Gorbatsjov bagatelliseerden de meningsverschillen die bestaan tussen hun beider regeringen over de doorvoering van de economische hervormingen.

De afgelopen weken is het menigmaal tot woordenwisselingen gekomen tussen vertegenwoordigers van de Russische Republiek, de grootste van de Unierepublieken, en de centrale regering van premier Ryzjkov, wiens economisch beleid allerwegen is gekraakt. Bovendien heeft Jeltsin een aantal economische decreten uitgevaardigd die Gorbatsjov vervolgens ongeldig verklaarde als zijnde strijdig met de constitutie of schadelijk voor de stabiliteit in het land. Zo woedt er op het moment een ware bankenoorlog tussen de centrale staatsbank Gosbank en de net ingestelde Russische Staatsbank, die probeert zich de tegoeden van alle banken op Russisch grondgebied toe te eigenen.

Ook heeft Jeltsin verordonneerd dat alle strategische grondstoffen van de Russische Republiek, zoals goud en diamanten, voortaan eigendom van de Republiek zijn en niet meer zonder haar toestemming naar het buitenland mogen worden verkocht.

Nadat Gorbatsjov dit decreet van Jeltsin ongeldig had verklaard, zei Jeltsins eerste plaatsvervanger Chasboelatov Jeltsin zelf was op dat moment op tournee door de Russische republiek publiekelijk dat Gorbatsjov zijn bevoegdheden tebuiten was gegaan. 'Men kan geen hervormingen doorvoeren zonder veranderingen aan te brengen', aldus Gorbatsjov over de nogal fundamentele meningsverschillen, 'maar wij en de regeringsorganisaties van de Republieken bevinden ons vaak in een delicate situatie. De grondwet en de wetten bestaan, maar ze moeten veranderd worden'. Wat we nodig hebben, aldus Gorbatsjov, is 'meer overeenstemming en minder incidenten en we zijn het erover eens geworden dat er minder incidenten van deze aard moeten plaatsvinden'. Jeltsin, die zich iets op de achtergrond hield tijdens dit vraaggesprek, voegde eraan toe dat 'de president van het land en de leiding van de Opperste Sovjet van de Russische Federatie moeten vermijden dat zich zulke situaties voordoen'.