Verpleegsters blijven in Saoedi-Arabie

DHARAN/ROTTERDAM, 29 aug. 'Je lijkt wel gek om nu terug te gaan. Wacht toch tot het tij is gekeerd.'

Tijdens haar vakantie in Nederland heeft de verpleegkundige Adrie Quak (26) regelmatig haar omgeving er van moeten overtuigen dat ze vrijdag toch teruggaat naar Saoedi-Arabie. Terug naar Dharan, naar het ziekenhuis dichtbij de vliegbasis waar ze sinds februari van dit jaar werkt.

Quak is een van de ongeveer tweehonderd Nederlandse verpleegkundigen die zich op dit moment in Saoedi-Arabie bevinden. Via het wervings-en selectiebureau Medical Recruitment Services in Veldhoven hebben ze een contract gesloten met een van de ziekenhuizen in Saoedi-Arabie. Het bureau houdt zich sinds '85 bezig met de uitzending van medisch personeel uit Nederland naar Saoedi-Arabie.

Quak: 'M'n ouders hebben me gelukkig niet onder druk gezet. Ze zeiden: de keuze is aan jou. Voor mij is het geen punt geweest: ik ga gewoon terug. Ik ben niet echt bang, hoogstens een beetje gespannen.' Vier dagen na de inval van Irak in Koeweit arriveerde Quak, op zes augustus, voor vakantie in Nederland. Pas hier raakte ze goed op de hoogte van de situatie in het Midden-Oosten. 'Toen ik uit Dharan weg ging, had ik niet precies in de gaten wat er allemaal aan de hand was. Ik had het gevoel: 't zal wel meevallen.' Haar collega Annette Verwaal (27) die in hetzelfde ziekenhuis in Dharan werkt, verging het aanvankelijk net zo. 'Niemand kon precies vertellen wat er aan de hand was. De informatiestroom kwam heel geleidelijk op gang. Op drie augustus heb ik nog met een paar vrienden heerlijk gedoken in de Golf. We hadden absoluut niet het gevoel dat er iets ergs aan de hand was. Dat begreep ik pas een paar dagen later uit telefoontjes met m'n familie.' In tegenstelling tot veel buitenlandse verpleegkundigen en artsen zijn de Nederlandse vrijwel allemaal in Saoedi-Arabie gebleven. Van de zes teruggekeerde Nederlanders willen er twee weer terug, aldus P. Schalken, directeur van het wervingsbureau. 'Ze kwamen hier begin augustus maar dachten na een tijdje: waarom zijn we eigenlijk weg gegaan?' Toen de ernst van de situatie geleidelijk doordrong tot de westerse medische enclave in Dharan brak er wel even paniek uit en iedereen stelde elkaar de vraag: moeten we weg of kunnen we blijven? Zeker 65 ziekenhuispersoneelsleden, onder wie Canadezen, Fransen, Ieren en Schotten, besloten het zekere voor het onzekere te nemen en vertrokken. Het gevolg was dat een aantal afdelingen moest sluiten en dat er, afgezien van spoedopnames, vrijwel geen patienten meer worden opgenomen.

Verwaal bleef. Telefonisch vanuit Dharan: 'De verloskamer en de kraam- en babyafdeling in het ziekenhuis zijn dicht. Op de intensive care werken nog maar drie mensen. Wij werken normaal twaalf uur per dag maar ik zit nu acht uur met m'n armen over elkaar. 'Na de eerste week ebde de paniek geleidelijk weg. De eerste tijd was niet prettig en ook vorige week, toen Irak het bevel gaf buitenlanders te gijzelen, voelden we ons niet echt lekker. Maar verder is het hier vrij rustig, alleen het luchtruim is erg druk.' Ze reist al vijf jaar als verpleegkundige de wereld rond. Ze werkte onder andere in Noorwegen en Joegoslavie. Ze zat in Los Angeles toen daar in oktober 1987 twee aardbevingen plaats hadden. Haar ouders moest ze telefonisch gerust stellen. 'Voor hen is het nu ook makkelijker te aanvaarden dat ik hier zit, ze zijn wel wat gewend. Ik leef nu eenmaal met m'n koffers.' Er ging wel wat door haar heen, vorige week tijdens de voorlichtingsbijeenkomst over chemische oorlogsvoering. In het ziekenhuis zijn een paar afgesloten ruimtes in gereedheid gebracht voor het geval het zover mocht komen. Er is water opgeslagen en er staan radio's.

Verwaal: 'Ik vond het inderdaad eng maar aan de andere kant ben ik blij dat ik weet wat ik moet doen als het fout loopt hoewel ik me niet kan voorstellen dat dat echt kan gebeuren. Wij hebben nog geen gasmaskers en ik heb ook niet het gevoel dat ik daar nu mee zou willen lopen.' Bij het wervingsbureau komen tot verrassing van directeur Schalken tientallen verzoeken binnen voor informatie over een baan in de gezondheidszorg in Saoedi-Arabie. De afgelopen weken bedroeg dat aantal meer dan vijftig, tegen hooguit twee tot vijf in de maanden ervoor. 'Er zijn mensen die om ideele redenen weg willen maar er zijn ook die zeggen: je verdient er goed. Dat klopt, als verpleegkundige verdien je daar 3.500 gulden netto per maand, ' zegt hij.

Quak: 'Het leven is daar veel relaxter dan hier. Goed, je werkt twaalf uur per dag maar als je vrij bent, ben je ook werkelijk vrij en rollen er niet voortdurend rekeningen bij je door de brievenbus. Je moet je aanpassen, je kunt als vrouw niet in een korte broek of een korte rok over straat lopen. Je mag zelf geen auto rijden en je mag niet met een getrouwde man in een auto zitten. Ze kijken op een bepaalde manier op je neer omdat je een vrouw bent. Dat went ook.'