Pomphouders aan grens in nood; Prijsverschillen en Golfcrisisbedreigen vooral zelfstandigen

VENLO, 29 aug. In de Nederlands-Belgische, maar vooral in de Nederlands-Duitse grensstreek komen steeds meer Nederlandse tankstations in de problemen door de stijging van de brandstofprijzen als gevolg van de Golfcrisis.

De straal waarbinnen automobilisten naar met name Duitse tankstations gaan, wordt groter naarmate de prijsverschillen toenemen. De prijzen liggen in Duitsland 40 tot 50 cent onder die in Nederland. In Belgie is het te behalen voordeel gemiddeld 25 cent. De Limburgse organisatie van zelfstandige ondernemingen Lozo is bang dat 64 procent van de vooral zelfstandige pomphouders failliet zal gaan als op 1 november de accijnsverhoging met 8 cent doorgaat.

Het echtpaar Naarding, dat in het centrum van Venlo een Shell-tankstation heeft, zegt dat dan het einde in zicht is. 'Het is afschuwelijk. Sinds 1 november 1986 is onze omzet aan benzine met 65 procent gedaald. Door de Golfcrisis zijn de verschillen met Duitsland alleen maar groter geworden. We hebben de zaak een tijdje overeind kunnen houden met de verkoop aan Duitsers van dieselolie , die tot 1 januari hier goedkoper was, maar nu ook dat verschil kleiner is geworden, hebben we ook in deze brandstof een omzetverlies van 40 procent.'

Het echtpaar zegt het drukker te hebben met het wijzigen van de prijzen op het bord van het pompstation dan met het bedienen van de klanten. Ze steken hun spaarcentjes in de onderneming. Naarding heeft 'het geluk', zegt hij, dat hij wegens gedeeltelijke invaliditeit een kleine uitkering krijgt, die ook in de zaak wordt gestopt.

De bediende van een tankstation in het Duitse Kaldenkirchen zegt dat hij vaste Nederlandse klanten heeft die twintig tot dertig kilometer van de grens wonen. Dit station zette in een jaar 25 miljoen liter benzine om, voornamelijk door de toevloed van klanten uit Nederland. Verkeer en waterstaat zegt dat de derving van accijnzen, het zogenaamde 'weglek-effect', in de grensgebieden steeds groter wordt.

Dat argument wil de Lozo ook gebruiken als op 7 september Kamerleden van CDA, PvdA en VVD zich in de grensstreek op de hoogte komen stellen van de gevolgen van de prijsverschillen voor de pomphouders. De schatkist zou een aanzienlijk bedrag aan accijnzen derven, waardoor de meeropbrengst van 300 miljoen gulden aan hogere accijnsinkomsten per 1 november aanstaande goeddeels teniet zou worden gedaan. In Limburg hebben, sinds op 1 november 1986 de accijns en BTW op brandstof met 11 cent omhoog gingen, volgens een schatting van de Lozo 50 tot 70 van de 300 pomphouders het loodje gelegd. De bond van garagehouders Bovag en Lozo vinden dat de accijnsverhoging op 1 november niet mag doorgaan. Ook moet de verhoging van 1 januari 1986 ongedaan worden gemaakt, vinden zij.

De DEA-pomp in het Duitse Kaldenkirchen even over de grens bij Tegelen doet florissante zaken en heeft een geheel gemoderniseerd tankstation kunnen bouwen. Terwijl het echtpaar Naarding nog wat snoep, shag, een ijsje en bij uitzondering wat benzine verkoopt voor een tientje, is het in Kaldenkirchen een komen en gaan van Nederlanders. Soms melden zich bij Naarding klanten die een liter kopen om tot bij een Duitse pomp te geraken.

Het tankstation van Naarding verkoopt diesel, super en super loodvrij. Gisteren lagen de prijzen daarvan respectievelijk op 103, 194 en 186 cent per liter. Vandaag is daar voor de diesel 5 en voor de benzine 6 cent van afgegaan door een prijsbijstelling van Shell. Bij het DEA-tankstation kostte, omgerekend in Nederlands geld, diesel 110, super 140 en loodvrije super 151 cent. Shell heeft pomphouders in de grensstreek toegestaan diesel een dubbeltje goedkoper te verkopen dan elders in het land, maar, aldus Lozo-secretaris L. Rooskens, 'die dikke Duitse Mercedessen zie je ook steeds minder.' In Nederland wordt niet minder gereden nu de prijs van brandstof door de Golfcrisis is gestegen. De Bovag zegt dat uit een steekproef onder leden niet blijkt dat er minder wordt getankt. Een woordvoerder van Shell bevestigt dat. 'De prijs van autobrandstof is niet elastisch', zegt een woordvoerder van Verkeer en waterstaat. 'Het gebruik van de auto wordt pas beinvloed als de prijs voor een liter boven de 2,50 tot 3 gulden ligt, zoals uit internationaal onderzoek is gebleken.' Volgens Shell en Bovag is het een misverstand dat mensen minder van hun auto gebruik zouden maken als de brandstofprijs maar flink hoog wordt gemaakt. Ze wijzen op het jaar 1985, toen de superbenzine even 2,01 gulden kostte en er niet minder werd gereden. 'De gemiddelde Nederlander rijdt in zijn auto om een dwingende reden', aldus de woordvoerder van de Bovag. 'Hij kan dat ding eenvoudig niet laten staan.' Minister Andriessen van economische zaken liet vrijdag een brief aan Consumentencontact vergezeld gaan van vier adviezen om zuiniger met de auto om te gaan: minder hard rijden, een juiste afstelling van de motor, een juiste bandenspanning en vermindering van de luchtweerstand, onder meer door het rijden met gesloten raampjes en zonder 'imperial'. Dat alles tezamen zou een brandstofbesparing opleveren van 45 procent.