Meer vrijheid voor scholen in voorstel basisvorming

DEN HAAG, 29 aug. Scholen voor bijzonder onderwijs krijgen een grote vrijheid bij de uitvoering van de basisvorming, de nieuwe opzet van de eerste jaren in het voortgezet onderwijs.

Ze mogen de zogeheten kerndoelen van alle veertien vakken, waarin de overheid beschrijft wat een leerling aan het eind van de basisvorming globaal moet weten en kunnen, ook zelf formuleren.

Dit is de belangrijkste wijziging in het wetsvoorstel basisvorming dat staatssecretaris Wallage (onderwijs) gisteren naar de Tweede Kamer heeft gestuurd. In het concept-voorstel dat Wallage in het voorjaar publiceerde was de mogelijkheid voor afwijkende kerndoelen nog beperkt tot de vakken geschiedenis en maatschappijleer, evenals in de huidige examenvoorschriften. Volgens de Onderwijsraad, een van de belangrijkste adviesorganen voor onderwijsaangelegenheden, beperkt een uitzondering voor slechts twee vakken de eigen verantwoordelijkheid van de school te veel.

Scholen die willen afwijken van de kerndoelen van de overheid moeten hun eigen doelen voorleggen aan de onderwijsinspectie. Indien de inspectie ze van te laag niveau acht, worden ze voorgelegd aan de Onderwijsraad. Deze doet er een bindende uitspraak over. Wallage schrijft dat op deze manier zowel de vrijheid van onderwijs als de kwaliteitsbewaking door de overheid gewaarborgd blijft.

Wallage wil de scholen ook meer vrijheid geven bij de inrichting van hun lessentabel in de basisvorming. De voormalige minister van onderwijs Deetman had de tabel willen voorschrijven. Wallage stelt slechts een advies-tabel voor.

Het huidige voorstel maakt tevens duidelijk dat leerlingen niet allemaal even lang over de basisvorming hoeven te doen. Naar verwachting zullen de meesten de basisvorming binnen twee jaar afronden. De school mag bepaalde onderdelen al eerder afsluiten. Het hele programma kan echter pas aan het eind van het tweede jaar worden afgerond. Op dat moment krijgt iedere leerling op basis van afgesloten onderdelen een advies over de vervolgopleiding.

Leerlingen die het niveau van de kerndoelen niet halen, kunnen vrijstellingen krijgen. Nog niet duidelijk is hoeveel dat er maximaal mogen zijn.