Veiligheidsraad eens over plan voor Cambodja

NEW YORK/BANGKOK, 28 aug. De vijf permanente leden van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties zijn het gisteren eens geworden over een regeling voor de kwestie Cambodja, na acht maanden onderhandelen.

Ze hopen dat hiermee een einde zal komen aan de burgeroorlog. Diplomaten spraken van een 'enorme doorbraak'. De Verenigde Staten, de Sovjet-Unie, China, Groot-Brittannie en Frankrijk bereikten overeenstemming over een alomvattend plan waarin de VN een belangrijke rol spelen. Het plan voorziet in het stationeren van troepen van de VN in Cambodja die moeten toezien op een staakt-het-vuren, het ontwapenen van de drie strijdende partijen en het houden van vrije verkiezingen.

De VN-troepen zullen ook nagaan of het Vietnamese leger vorig jaar september inderdaad Cambodja heeft verlaten, zoals door de pro-Vietnamese regering in Phnom Penh steeds is gezegd. De verzetscoalitie van de communistische Rode Khmer en de twee niet-communistische facties meent dat er Vietnamezen zijn achtergebleven.

Een sleutelrol in de uitvoering van het vredesplan is weggelegd voor de Nationale Raad van Toezicht, waarin de vier partijen zitting moeten nemen. De raad zou een interim-bestuur moeten vormen voor Cambodja, maar de vier partijen hebben tot nu toe steeds van mening verschild over de samenstelling en taak van de raad. Volgens het nieuwe VN-plan zullen vijf ministeries tijdelijk worden bestuurd door de VN: buitenlandse zaken, defensie, financien, openbare veiligheid en informatie. De Raad van Toezicht zou volgens het plan waken over de Cambodjaanse soevereiniteit en de andere ministeries.

Diplomatieke kringen in New York waren gisteren verheugd over het bereikte resultaat, maar waren niet zeker of het plan ook zal aanslaan bij alle Cambodjaanse partijen. 'De vraag is of de Rode Khmer en premier Hun Sen in staat zijn een akkoord met elkaar te sluiten', aldus een diplomaat. Alle vier partijen hebben al in een eerdere fase ingestemd met een VN-rol, maar Hun Sen heeft te kennen gegeven zijn regering zo veel mogelijk intact te willen laten. De verzetscoalitie staat op een volledige ontmanteling van het bewind Hun Sen.

De KPNLF en de ANS, de twee niet-communistische verzetsgroepen, hebben vandaag positief gereageerd op het plan. De twee partijen zijn door hun zwakke militaire positie het meest gebaat bij een oplossing via de VN. De militair sterke Rode Khmer en de regering in Phnom Penh hebben nog niet gereageerd. (AFP, AP, Reuter)