Tulip lacht waar concurrenten kreunen

Tulip ziet af van een aandelenemissie in het tweede half jaar, bedoeld om de groei van de onderneming te financieren, aldus Tulip-directeur F. Hetzenauer. De emissie is uitgesteld in verband met de lage beurskoers, die volgens hem te wijten is aan de algehele malaise op beurs en niet te maken heeft met de prestaties van Tulip. Het bedrijf heeft voldoende liquide middelen, maar vertraging van de emissie houdt de financieringslasten hoog. In de eerste zes maanden van 1990 waren de rentelasten 2 miljoen gulden hoger dan in dezelfde periode vorig jaar.

Mede daardoor daalde de nettowinst in het eerste halfjaar tot 10,1 miljoen gulden. Dat is een daling van bijna 20 procent in vergelijking met de eerste zes maanden van 1989, maar, onderstreept Hetzenauer, bijna een verdriedubbeling ten opzichte van het tweede halfjaar. De omzet steeg met 30 procent tot 205 miljoen gulden. DEN BOSCH, 28 aug. Terwijl de Europese computerindustrie zucht en steunt, terwijl bedrijven als Nixdorf, Bull en Philips verlies lijden, terwijl alle grote Europese pc-producenten hun marktaandeel zien krimpen, boekt Tulip Computers, de Bossche fabrikant van microcomputers, op alle fronten winst. De omzet in het eerste halfjaar steeg met 30 procent twee keer zoveel als de Europese marktgroei. Zelfs meer dan drie keer zoveel als de aanwas van de Nederlandse thuismarkt. En volgens directeur F. Hetzenauer moet Tulip dat groeitempo ook in het tweede halfjaar kunnen vasthouden waardoor de omzet in 1990 boven de 430 miljoen gulden zou komen. 'Tenzij het bedrijfsleven plotseling niet meer durft te investeren door de toestand in het Midden-Oosten', zegt hij voorzichtig. 'Ik hoop dat de bedrijven minder zenuwachtig op de Golfcrisis reageren dan de financiele markten', ventileert hij zijn grootste zorg, nadat hij met een blik op Teletekst machteloos geconstateerd heeft dat de koers van het Tulip-aandeel 'alweer is gedaald'. Die koersval is moeilijk te rijmen met de sterke winstverbetering die Tulip voor dit jaar voorspelt. Hetzenauer legt dit uit als bewijs dat de beurs geen graadmeter meer is voor de prestaties van een onderneming. Maar misschien weerspiegelt die lage beurskoers wel het geringe vertrouwen van de beleggers in het Bossche computerbedrijf.

Zij herinneren zich misschien dat de onderneming ook vorig jaar een winstverhoging in het vooruitzicht stelde. Een verwachting die halverwege het jaar nog eens werd herhaald ondanks een daling van het resultaat over de eerste zes maanden. Uiteindelijk liep de nettowinst terug met bijna 30 procent tot 16,3 miljoen gulden.

Maar Hetzenauer vindt het volstrekt onterecht als zijn bedrijf op een dergelijk 'eenmalig incident' wordt beoordeeld. 'Tien jaar lang hebben we alle prognoses waargemaakt. Een keer zitten we ernaast en daar hebben we een goede verklaring voor. En dan noemen ze je toch onbetrouwbaar', zegt hij verontwaardigd. De Tulip-directeur vindt de sceptische, laatdunkende manier waarop er in eigen land vaak over zijn bedrijf wordt gesproken 'typisch Nederlands'.

'Nederlanders kunnen nu eenmaal niet trots zijn op hun eigen prestaties. Wat uit eigen land komt halen ze altijd naar beneden', zegt de man die als Oostenrijker werd geboren, maar zich inmiddels Nederlander voelt.

Hetzenauer ergert zich eraan dat Tulip nog altijd wordt afgeschilderd als 'die computerassembleerder uit Den Bosch'.

'Terwijl we onze hoogwaardige microcomputers volledig zelf ontwikkelen. Terwijl we net zoveel zelf produceren als bijvoorbeeld Apple of Olivetti. We zijn een volwaardig computerbedrijf.' Hetzenauer vindt het ook onterecht dat Tulip nog steeds wordt afgedaan als eendagsvlieg die het in het internationale geweld nooit zal redden. Terwijl het bedrijf inmiddels de op drie na grootste pc-fabrikant is van Europa, groter dan bijvoorbeeld Siemens. Terwijl Tulip als een van de weinige Europese computerbedrijven marktaandeel wint. 'De buitenwacht begrijpt ons niet', zegt Hetzenauer geteisterd. 'Het is wel eens pijnlijk. We hebben het toch geweldig gedaan.' Het is onbetwistbaar dat de geschiedenis van Tulip Computers niet zou misstaan tussen de succesverhalen uit Sillicon Valley. Elf jaar geleden, opgericht door de huidige directeuren-grootaandeelhouders Hetzenauer en R. J. Romein, als importeur van een Amerikaanse microcomputer. In 1983 zelf een pc ontwikkeld met zeven ton ontwikkelingskrediet van Economische Zaken. Groot geworden dank zij de Nederlandse 'pc-prive-projecten', maar daarna het aandeel van de export tot bijna de helft van de omzet opgevoerd.

Hoe komt het dat het kleine Tulip nog altijd groeit en gedijt terwijl de grotere Europese broers in de versukkeling zitten? Hoe komt het dat Tulip de brutoverkoopmarge boven de 35 procent heeft weten te houden, terwijl andere fabrikanten klagen over toenemende concurrentie en prijsverval? 'Omdat we betere produkten hebben en een betere dienstverlening', zegt Hetzenauer zelfverzekerd. 'Omdat we ons in toenemende mate richten op de hoogwaardige high-end-systemen.'

Handicap van de grote Europese computerbedrijven is dat ze allemaal belangen hebben in de markt voor minicomputers, zegt Hetzenauer. Dat is juist het deel van de markt dat dreigt te worden verpletterd door aan de ene kant de grote mainframes en aan de andere kant de microcomputers. Hetzenauer, klinisch: 'De grote Europese computerfirma's hebben deze ontwikkeling, onder invloed van de techniek, te laat gezien. Daardoor zitten ze nu met het probleem dat ze hun organisatie en doelstelling moeten aanpassen. Ze zijn de weg een beetje kwijt'. Hetzenauer gaat er vanuit dat Tulip in Europa voorlopig nog kan blijven groeien ten koste van de concurrentie. Hij verwacht binnen vijf jaar een omzet van 1 miljard gulden. Het Europese marktaandeel moet dan tot zes procent zijn verdubbeld.

Maar Tulip kijkt voorzichtig al verder dan Europa. Na het wegvallen van de Europese binnengrenzen zullen de Europese computerbedrijven in versterkte mate te maken krijgen met Amerikaanse en Japanse ondernemingen die over de hele wereld actief zijn, zegt Hetzenauer. Om die concurrentie op den duur het hoofd te kunnen bieden zal uiteindelijk ook Tulip 'global' moeten gaan. Daarom gaat het bedrijf binnenkort de mogelijkheden onderzoeken voor een oversteek naar de Verenigde Staten. Hetzenauer: 'Als we een goede kans zien zetten we de eerste stap misschien al volgend jaar'.