Bush: geen compromis; VS sturen 36 diplomaten Irak naar huis

WASHINGTON, 28 aug. Zesendertig van de vijfenvijftig in Washington gestationeerde Iraakse diplomaten moeten Amerika binnen drie dagen verlaten. Dat heeft een woordvoerder van het Amerikaanse ministerie van buitenlandse zaken gisteren bekendgemaakt. De negentien overgebleven Iraakse diplomaten weerspiegelen het aantal Amerikaanse diplomaten in Koeweit en Irak. De Iraakse ambassadeur in Washington noemde het besluit 'oneerlijk en ongerechtvaardigd'. 'We hebben het gevoel dat we eens te meer tot slachtoffer worden gemaakt.' De uitwijzingen zijn bedoeld als vergelding voor de behandeling van Amerikaanse diplomaten door Irak en met name de 'illegale opdracht' om de Amerikaanse ambassade in bezet Koeweit te sluiten. Twee dagen geleden mochten voorts 52 gezinsleden van Amerikaanse diplomaten uit Irak vertrekken maar werden drie studenten op het laatste moment uit de groep gehaald. Zij moesten achterblijven. Er worden nu in totaal 63 Amerikanen tegen hun wil in hotels of elders vastgehouden. De overgebleven Iraakse diplomaten mogen voortaan niet verder dan 40 kilometer buiten Washington reizen. Bovendien moeten zij telkens opnieuw een visum aanvragen als ze van een reis buiten Amerika willen terugkeren. Dertig landen werden gisteren uitgenodigd dergelijke vergeldingsmaatregelen te nemen tegen de bij hen geaccrediteerde Iraakse diplomaten. De betrokken landen hebben tot dusverre terughoudend gereageerd op het Amerikaanse verzoek. De landen van de EG overwegen gezamenlijke diplomatieke actie tegen Irak.

President Bush ziet geen aanleiding tot een compromis met Irak. Dat zei hij gisteren voor zijn vakantievilla aan zee in Kennebunkport in een reactie op de bemiddelingspogingen van de secretaris-generaal van de Verenigde Naties, Javier Perez de Cuellar. Donderdag ontmoet Perez de Cuellar de Iraakse minister van buitenlandse zaken, Tareq Aziz, in Amman om een diplomatieke uitweg uit de crisis te vinden. Perez de Cuellar zei gisteren te proberen volledige tenuitvoerlegging van resoluties 660 en 664 van de Veiligheidsraad te bewerkstelligen. Deze resoluties behelzen Iraks onvoorwaardelijke terugtrekking uit Koeweit en het onmiddellijke vertrek van de vele door Irak vastgehouden buitenlanders. 'Het mandaat van de Verenigde Naties is zo duidelijk en aan de andere kant heeft Saddam Hussein zich zo sterk verzet tegen het internationale recht dat ik nog geen vruchtbare onderhandelingen zie', reageerde Bush gisteren. Hij voelde zich daarbij gesterkt door de dit weekeinde in de Veiligheidsraad aangenomen resolutie die toestemming geeft voor het gebruik van geweld om het embargo tegen Irak af te dwingen. Bush waarschuwde tegen een compromis over de eisen van de Verenigde Staten en van de Verenigde Naties. De regering-Bush is van plan om het verloop van het embargo af te wachten. Functionarissen zien al resultaat maar beseffen dat het nog lang kan duren voor Saddam Hussein toegeeft. Bush voerde gisteren besprekingen met de Canadese premier Brian Mulroney over de crisis met Irak. Canada heeft na Amerika en Engeland van de Westerse landen de meeste burgers in Irak en Koeweit vastzitten. Morgen onderbreekt de president voor de derde keer zijn vakantie om in Washington 150 Congresleden voor te lichten over de situatie in het Midden-Oosten. Er wordt weinig kritiek verwacht. De meeste kiezers steunen de beslissing van de president om de troepen te sturen, al verzet blijkens een opiniepeiling een ruime meerderheid zich tegen het gebruik van geweld.

Gisteren bezocht een groep vooraanstaande senatoren, onder wie de voorzitter van de defensiecommissie, Sam Nunn, de Amerikaanse strijdkrachten in Saoedi-Arabie. Zij reizen vandaag door naar de Egyptische president Mubarak om te vragen of hij meer strijdkrachten voor de frontlinies in Saoedi-Arabie beschikbaar wil stellen. Nunn acht sterke Arabische deelneming aan de frontlinies van het grootste belang. Tot zover onze correspondent.

De Amerikaanse vloot in de Rode Zee heeft volgens de verzekeraars Lloyd's in Londen in het kader van de blokkade van Irak drie schepen onderschept bij de toegang tot de Golf van Aqaba. Twee mochten na inspectie doorvaren, een, een Frans containerschip, is gedwongen rechtsomkeert te maken. Volgens Lloyd's is de Jordaanse haven Aqaba nu bijna leeg. Alleen de veerboten die de verbinding met Egypte verzorgen varen nog, met voornamelijk uit Irak vluchtende Egyptische gastarbeiders aan boord.

De Deense regering heeft gisteren besloten een korvet naar de Golf te sturen Het Deense parlement heeft zeldzaam eensgezind met het besluit ingestemd. Het schip, het grootste van de Deense marine, kan binnen twee weken vertrekken, en heeft vervolgens drie weken nodig om het gebied te bereiken. (Reuter, AFP, AP)