Voorhoede van proletariaat viert reunie met volksdansen; Rodevlaggen en samenzang

Duizend werden er verwacht en duizend zijn er gekomen. Als de AJC roept, zoals het afgelopen weekeinde, dan kom je. Dansen rond de Paasheuvel, zingen in het openluchttheater en genieten van de natuur.

De Arbeiders Jeugd Centrale (AJC) werd weliswaar in 1959 officieel opgeheven, maar het gedachtengoed van deze socialistische jongerenvereniging is bij de inmiddels bejaarde leden nog springlevend. Wie eenmaal door het vuur van Koos Vorrink in de AJC is aangeraakt, komt daar de rest van zijn leven niet meer vanaf. Het is een manier van leven.

Opvallend veel mannen met lange grijze baarden en vrouwen met witte sokjes en sandalen dromden gisteren in Vierhouten op de socialistische heilige grond van de Paasheuvel samen. Een reunie van de eens jonge garde van het proletariaat. Een bijeenkomst van vervlogen idealen en gedragsregels.

De AJC stond voor een eigen stijl, een eigen cultuur en eigen omgangsvormen. Het was een van de eerste organisaties waarvan zowel jongens als meisjes lid konden worden. Talrijke huwelijken werden op die manier op de Paasheuvel geboren. Veel AJC-echtparen zochten gisteren dan ook naar het plekje van hun ontluikende liefde.

De AJC was alles tegelijk. Een protest-, cultuur-, natuur-, ontspannings- en politieke beweging. De organisatie slokte de leden op, beheerste hun leven en bood geen ruimte voor andersdenkenden. Daardoor was het ook een elitaire organisatie. Opgericht in 1918, kreeg het nooit meer leden dan de tienduizend in het topjaar 1932. Een protestbeweging, omdat het burgelijke en het kerkelijke werden verfoeid. Een natuur- en ontspanningsbeweging, omdat in de kampweken logischerwijs veel aandacht was voor alles wat bloeide en groeide en rond de kampvuren slechts gezongen en gedanst kon worden.

Een cultuurbeweging, omdat roken, drinken, snoepen en modekleding werden afgezworen. Een politieke beweging, ten slotte, omdat de SDAP zoals later de PvdA behoefte had aan eigen vertrouwensmensen in de bedrijven en de gemeenteraden.

Een progressieve vereniging kortom, gericht op verandering van de maatschappij onder het motto: verbeter de wereld, begin bij jezelf en geef anderen het goede voorbeeld. Weg met het individualisme, leve de solidariteit!

Samenzang

Gisteren kwamen ze weer samen. Sommigen waren vrijdag reeds gearriveerd en haalden een weekeinde lang herinneringen op. Rode vlaggen, een kunstmarkt en natuurlijk samenzang.

Hoogtepunt was de bijeenkomst gistermiddag in het openluchttheater van het kampeercentrum de Paasheuvel. Waar tegenwoordig bezoekers van een bioscoop of theater een lege rij of eenzame plek uitkiezen, schoof gisteren iedereen dicht bij elkaar. De saamhorigheid is niet vergeten.

Zonder muziekbundel, uit het blote hoofd en uit volle borst werden onder aanvoering van een voorzanger de oude liederen gezongen. Slechts het eerste woord van een willekeurig lied van de voorzanger was genoeg om het hele theater aan het zingen te krijgen. Kom toch en volg mij, Viva de zee, wie gaat er met me mee en De Meimaand.

En natuurlijk de volksdansen. Niet meer zelf rond de meiboom, maar wel met de ingehuurde professionele dansgroep Phoenix. Allemaal bedoeld als opwarmertje voor gastspreker Wim Kok.

Maar die kwam niet. Wegens drukke werkzaamheden in verband met het opstellen van de begroting, meldde voorzitter Henny Oost van de stichting Oud-AJC-contacten aan de teleurgestelde leden. In plaats van Kok kwam staatssecretaris Simons (volksgezondheid) gestalte geven aan de verbondenheid tussen PvdA en AJC. Hij sprak over de oude idealen die in deze tijd nog steeds actueel zijn. 'De volksopvoeding van toen, heet nu een alfabetiseringscursus. De PvdA staat minder ver van het AJC van toen als u misschien op het eerste gezicht denkt. Solidariteit is nodig. Ook in deze tijd', probeerde Simons voorzichtig.

Een beleefd applaus was zijn deel. Simons weet ook wel dat in de PvdA de tijd niet heeft stil gestaan en dat er voor de oude socialistische mannenbroeders binnen de partij nauwelijks plaats meer is. De nieuwe zakelijkheid, de carrierebestuurder, het diplomatenkoffertje en de snelle bolide hebben de plaats ingenomen van de natuurvorsende, gezondheidsminnende AJC-er. Solidariteit is een bijna vervlogen begrip. Prioriteiten stellen en lasten eerlijk delen zijn woorden die ervoor in de plaats zijn gekomen. Het is bijna zoals Dirk Troelstra in 1900 in een lied schreef. Maar toch net even anders dan de AJC-ers bedoelden: Strijd is de leuze tot op deze dag. Vrijheid is de vrucht waarvoor de heldenstreden. Nu wenkt de vrede ons met gulle lach. Luid klinkt 'tverlossingswoord: het is geleden!