Timman volgt Kasparov op als voorzitter grootmeestersbond; Schaaktoernooi als eerbetoon

PRAAG, 27 aug. De koning op de affiches van het schaaktoernooi in Praag heeft het breedlachende kindergezicht dat het beeldmerk is van Burgerforum, de democratische beweging die vorig jaar het communistische regime ten val bracht. Het toernooi werd gisteren geopend met een partij tussen president Vaclav Havel en de belangrijkste sponsor, Bessel Kok, de voorzitter van de grootmeesterbond (GMA). De organisatoren noemen het toernooi een eerbetoon van het schaken aan de democratie. Schaakpartijen van hooggeplaatste personen zijn meestal kort en eindigen bijna altijd in remise. Bijvoorbeeld de gedenkwaardige partij Sosonko-Prins Bernhard: 1. e2-e4, c7-b6; 2. a2-b3, f7xe4 en remise op voorstel van de prins. Deze keer werden er echte zetten gespeeld en een vroegtijdig remise-aanbod van Kok werd door Havel van de hand gewezen. De president ging vastberaden in de aanval en won de partij na een half uur spelen in 21 zetten.

De deelnemers zijn zo uitgezocht dat het toernooi een symbool van de nieuwe tijd kon worden. Een Tsjech en een Slowaak, Smejkal en Ftacnik. Twee voormalige Tsjechen, Hort en Kavalek en twee spelers uit het Westen, Timman en Short. Het is lang geleden dat er Westerse topschakers in Praag waren. In 1931 was hier de Olympiade en in 1958 een zonetoernooi. Daarna konden er, door geldgebrek van de bond, alleen vrij zwakke toernooien met Oosteuropese spelers gehouden worden. De belangrijkste organisator is Ljubomir Kavalek. Tijdens de inval van de Warschaupactlanden in 1968 speelde hij een toernooi in Polen. Hij ging terug naar Praag, bleef er drie uur, pakte wat kleren in en de notatieformulieren van al zijn partijen en reed naar de Oostenrijkse grens. Veel geluk in het Westen, zei de grensbewaker, die hem eigenlijk had moeten tegenhouden. Kavalek werd Amerikaan en kwam dit jaar voor het eerst in zijn vaderland terug. Hort vestigde zich in 1985 in West-Duitsland. Hij werd door Kavalek bij de opening aangekondigd als de kampioen van Duitsland uit Kladno. Dat is de geboorteplaats van Hort, ongeveer dertig kilometer van Praag. Die aankondiging had veel succes bij het publiek. Er werd gelachen en geapplaudisseerd en iedereen was duidelijk ingenomen met het buitenlandse succes van de voormalige landgenoot.

Timman

Zaterdag en gisteren hield de GMA in Praag bestuursvergadering. Er moest een nieuwe president gekozen worden, want een paar maanden geleden had wereldkampioen Kasparov zich op de algemene ledenvergadering boos teruggetrokken. Zaterdag werd Jan Timman tot president gekozen. Hij staat nu aan het hoofd van een organisatie die moeilijke tijden tegemoet gaat. Er is een akkoord gesloten met de wereldschaakbond (FIDE) waardoor de GMA een dooslaggevende stem in de organisatie van het wereldkampioenschap en ook een belangrijke bron van inkomsten heeft gekregen. Maar de mannen die om het wereldkampioenschap spelen, doen voorlopig niet meer mee. Kasparov is boos en Karpov is niet in het bestuur gekozen. In november wordt een nieuwe FIDE-president gekozen. Een van de kandidaten, de Spanjaard Roman Toran, heeft al geschreven dat het akkoord tussen FIDE en GMA veel te ongunstig voor de FIDE is en nodig herzien moet worden. Dat zou hij een paar maanden geleden, toen de grootmeesterbond nog een gesloten front leek te vormen, niet zo makkelijk hebben durven zeggen.