Irakezen arresteren Libanese diplomaten; Zenuwenoorlog rondomambassades in Koeweit

NICOSIA/ROME, 27 aug. In Koeweit Stad hebben de Iraakse autoriteiten een zenuwenoorlog ontketend rondom de ambassades die, in strijd met Iraakse bevelen, open zijn gebleven. De Libanese ambassadeur in Koeweit is met twaalf van zijn stafleden aangehouden. In Irak is gezegd dat iedereen die buitenlanders verbergt zich aan spionage schuldig maakt en wordt opgehangen.

De ambassadeur en de andere Libanese diplomaten werden aangehouden toen ze de ambassade verlieten op weg naar Saoedi-Arabie. Ze zijn overgebracht naar Bagdad. De Libanese regering had haar ambassadestaf teruggeroepen uit protest tegen de Iraakse invasie in Koeweit.

Slechts een handvol landen, waaronder India, Afghanistan en Jordanie, heeft zaterdag gehoor gegeven aan het Iraakse ultimatum de ambassades te sluiten omdat Koeweit geen staat meer is. Tegen de ambassades die open bleven is niet militair opgetreden; wel werd in een aantal gevallen de elektriciteit en soms ook de waterleiding afgesloten. In sommige gevallen, zoals bij de Franse ambassade, werd de stroom in snel tempo af- en vervolgens weer aangesloten, waardoor het licht ging knipperen. Bij de Franse ambassade zijn Iraakse militairen begonnen een muur af te breken, kennelijk om ook de watertoevoer te kunnen afsluiten.

Sommige ambassades zijn in het bezit van een noodgenerator, die uitkomst biedt nu de stroom is afgesloten. Bij de Italiaanse ambassade vervoegde zich gisteren een Iraakse militaire patrouille, die voorgaf de elektrische leidingen te willen controleren. De militairen werden door ambassadeur Marco Colombo weggestuurd; vermoed wordt dat de Irakezen de ambassadegenerator wilden afzetten of vernielen.

De situatie rondom de ambassades verandert voortdurend. Bij een aantal vertegenwoordigingen werd gisteren de militaire bewaking, die vrijdag of zaterdag werd ingesteld, plotseling en zonder aanwijsbare reden opgeheven. Een Amerikaanse woordvoerder zei vanochtend dat er aanwijzingen zijn dat Iraakse soldaten de ambassade van China zijn binnengedrongen.

De Iraakse autoriteiten hebben gezegd dat niet met geweld wordt opgetreden tegen diplomaten die in de ambassades in Koeweit zijn achtergebleven, ook al zijn ze 'sinds zaterdag om middernacht geen diplomaten meer'.

Naji al-Hadithi, de minister van informatie, sprak tegen dat de ambassades door militairen zijn omsingeld het zou niet om militairen gaan en dat geweld wordt gebruikt. De diplomaten, zo zei hij, 'mogen alleen geen gebruik meer maken van de faciliteiten'.

Veiligheidsraad

Italie heeft gisteren laten weten een spoedzitting van de Veiligheidsraad te vragen om 'de Iraakse schendingen van de diplomatieke onschendbaarheid' in Koeweit te bespreken. De Franse minister van buitenlandse zaken, Roland Dumas, zei zaterdag in Moskou dat de EG-landen moeten trachten de ambassades in Koeweit onder bescherming van de Verenigde Naties te plaatsen.

Syrie en Iran hebben dit weekeinde hun grenzen opgesteld voor buitenlanders die Irak verlaten. Syrie opende de grenzen met Irak, die sinds 1981 gesloten zijn geweest, zaterdagavond. Nog diezelfde avond slaagden zeven Britten en een Australier er in de grens over te vluchten. De Syrische grenswachten hebben opdracht gekregen iedereen die Irak richting Syrie wil verlaten, te helpen. Iran opende zijn meer dan duizend kilometer lange grens met Irak gisteren, volgens minister van buitenlandse zaken Velayati 'om humanitaire redenen'.

Velayati zei dit in een gesprek met zijn Filippijnse ambtgenoot, die de Iraanse hulp had ingeroepen bij de evacuatie van 50.000 Filippino's uit Irak en Koeweit. Op zaterdag waren al 50.000 Iraniers vanuit Koeweit de grens met Iran overgekomen. Het afgelopen weekeinde zijn weer tienduizenden buitenlanders vanuit Irak naar Jordanie gereisd. De aantallen waren echter kleiner dan de dagen voor de sluiting van de grens. Gisteren kwamen 14.440 mensen naar Jordanie, voor het overgrote deel Egyptenaren, Jemenieten, Filippino's, Thais en Bengalen. Onder de vluchtelingen bevond zich maar een handvol Westerse burgers: negen Fransen, een Amerikaan en een Brit. De Iraakse autoriteiten beletten gisteren een groep van tweehonderd Bulgaren Bagdad te verlaten. Ook de vrouwen van twee Italiaanse diplomaten mochten niet vertrekken; ze kregen te horen dat ze in Irak moeten blijven zolang de Italiaanse ambassade in Koeweit niet is gesloten. Zaterdag werden wel 23 familieleden van Franse diplomaten aan de Iraaks-Jordaanse grens doorgelaten. Gisteren zijn 52 Amerikanen, acht Portugezen, twee Denen, twee Zweden en twee Japanners de Iraaks-Turkse grens overgekomen. De Amerikaanse groep telde 55 leden; drie van hen werden aan de grens teruggestuurd. In alle gevallen ging het om familieleden van Amerikaanse diplomaten in Koeweit. Zaterdag lieten de Iraakse grenswachten 153 Roemenen, vijftig Turken, zeventien Oostenrijkers, twee Nederlanders, negen Tsjechoslowaken, twee Zwitsers, een Fin en vijftien Sri-Lankezen door.

De Iraakse autoriteiten hebben dit weekeinde in Koeweit en Irak opnieuw buitenlanders uit hun huizen gehaald en naar deels onbekende bestemmingen overgebracht. Dat overkwam voor zover bekend acht Fransen, acht Britten en twintig Japanners. De Japanse regering heeft tegen de maatregel geprotesteerd. (Reuter, UPI, AP, AFP)